ΠΡΩΙΝΟ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Εκείνο το πρωινό, εδώ και μέρες, δεν λέει να φύγει από το μυαλό σου. Διαρκώς σε καταδιώκει.

Βγήκες για να γνωρίσεις την πόλη. Μόλις ξεμύτισες στον δρόμο αντιμετώπισες το πρόβλημα. Σε είχαν προειδοποιήσει γι’ αυτό αλλά δεν φάνηκες να πτοείσαι. Συνέχισες ατάραχος την πορεία σου. Ομίχλη είχε καλύψει τα πάντα. Με δυσκολία βάδιζες στους άδειους δρόμους. Τα περισσότερα καταστήματα ήταν ακόμη κλειστά.

Η ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Το γεγονός συνέβη πριν από λίγες μέρες και δεν πρέπει να μείνει ασχολίαστο. Κι αυτό γιατί έχουν πληθύνει το τελευταίο χρονικό διάστημα τα φαινόμενα διαστρέβλωσης της ιστορικής πραγματικότητας με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια εντελώς λανθασμένη εικόνα στις νεότερες γενιές.

ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Επέτειος σήμερα των γεγονότων, που συνέβησαν στον χώρο γύρω από το Πολυτεχνείο, το καυτό τριήμερο 14-17 Νοεμβρίου 1973. Κάθε τέτοια μέρα του χρόνου, τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες, παρέχει τη δυνατότητα σε αρκετούς της περισυλλογής και της ψύχραιμης αποτίμησης.

Πολλά έχουν γραφτεί για την πορεία της φοιτητικής εξέγερσης, την κορύφωσή της, των όσων τραγικών επακολούθησαν. Η βιβλιογραφία, χρόνο με τον χρόνο, αυξάνεται. Όλο και νέες μαρτυρίες προστίθενται στις ήδη υπάρχουσες, με αποτέλεσμα να διαφωτίζεται ευκρινέστερα το σκηνικό.

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους της νεοελληνικής ιστορίας ήταν εκείνη μετά τη συντριπτική ήττα των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στον πόλεμο του 1897. Ο σοβαρός κίνδυνος που διέτρεξε η χώρα να καταληφθεί από τα τουρκικά στρατεύματα και να χαθούν αγώνες δεκαετιών κινητοποίησε τον πληθυσμό. Τα αμέσως επόμενα χρόνια αναζητήθηκαν τρόποι για την υπέρβαση των προβλημάτων και τη χάραξη μιας νέας πορείας.

ΚΥΠΡΙΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Η ροή προσφύγων από εμπόλεμες περιοχές στον ελληνικό χώρο δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο. Συνέβη αρκετές φορές στο παρελθόν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει ο τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος. Μέσα από την περιγραφή του, κάθε φορά, αναδεικνύονται κυρίαρχες αντιλήψεις και νοοτροπίες.

Μία εικόνα, ανάλογη με αυτήν που παρακολουθούμε το τελευταίο χρονικό διάστημα στη θάλασσα του Αιγαίου, κυριάρχησε την περίοδο του Τετάρτου Βενετοτουρκικού Πολέμου (1570-1573). Κατά τη διάρκειά του, κατακτήθηκε η Κύπρος, με αποτέλεσμα τα δημιουργηθεί ένα μεγάλο προσφυγικό ρεύμα από το νησί προς τις χώρες της Δύσης.

ΜΙΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

«Στις 20 του μηνός πήγα ώς το πεδίο της μάχης για να αντικρύσω τη φρίκη μέσα ’πό τη βρόμα παραμορφωμένων πτωμάτων Ελλήνων και Ιταλῶν, στρατιωτών και αξιωματικῶν. Έκανα και έρευνα για να διαπιστώσω ταυτότητας... Θυμήθηκα τον Άμλετ του Σαίξπηρ, και μ’ ετυραννοῦσε ένα αγαναχτισμένο “γιατί”! Σ’ ενός νεκρού βρήκα στο φυλλάδιό του στίχους του Σολωμού για τον Έρωτα. Το απόγευμα βρήκα μια πίπα και κάπνιζα διαρκώς ένα βαρύ και θαυμάσιο αλβανικό καπνό και ήπια κάμποσο κονιάκ μαζί με τον Α. Το βράδυ κοιμήθηκα στριμωγμένος με το συνάδελφο Δ. Πού να κοιμηθώ όμως μες στα βράχια; Όλο κάπνιζα και θυμόμουν το σπίτι μου, το χωριό μου, τις γυναίκες, μια αυριανή κοινωνία...».

ΟΙ ΚΑΜΠΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Οι εικόνες τους καθημερινά μας συγκλονίζουν. Ο λόγος για τους πρόσφυγες οι οποίοι, με κάθε διαθέσιμο μέσο, συρρέουν καθημερινά στις ελληνικές και στις ιταλικές ακτές. Στη συνέχεια, μέσα από δυσκολίες, αναζητούν ελπίδα σωτηρίας σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Όλοι τους χρειάζονται τη στήριξή μας στον μεγάλο αγώνα που δίνουν για την επιβίωσή τους.

Πολλά κείμενα θα μπορούσαν να γραφτούν για το δράμα τους. Προς διευκρίνηση παραμένει, αν επιθυμούν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους, μόλις αποκατασταθεί ένα κλίμα ηρεμίας σε αυτές ή αν θέλουν να εγκατασταθούν μόνιμα στους τόπους, που θα τύχει να βρεθούν. Στο ζήτημα, που είναι περίπλοκο, δεν μπορούν να δοθούν οριστικές απαντήσεις.

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΛΙΟΥΡΑΣ (1937-2014)

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Ο θάνατος φιλικών προσώπων προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα. Τη συγκίνηση, μόλις πληροφορείσαι τον απρόσμενο χαμό τους, διαδέχονται οι τύψεις, για το γεγονός ότι δεν μπόρεσες να τα συναναστραφείς όσο θα ήθελες και να ανταλλάξεις μαζί τους απόψεις για ζητήματα που σε απασχολούσαν. Τίποτε δεν μπορείς να κάνεις, όμως, ώστε να ξαναφέρεις πίσω τον χρόνο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, προκειμένου να αποκαταστήσεις κάπως το κενό που έχει δημιουργηθεί, καταφεύγεις στα γραπτά όσων πέρασαν στην αντίπερα όχθη. Ξαναδιαβάζεις ορισμένα κείμενά τους, εντυπωσιάζεσαι από την πρωτοτυπία τους και θαυμάζεις τον τρόπο σκέψης τους. Μια τέτοια κίνηση συνιστά ένα είδος μνημοσύνου για τα συγκεκριμένα πρόσωπα.

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ (7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1571)

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Όλα ξεκίνησαν στα μέσα της άνοιξης του 1570, όταν ο τουρκικός στόλος αναχώρησε από την Κωνσταντινούπολη με κατεύθυνση την Κύπρο, που βρισκόταν τότε κάτω από τη βενετική κυριαρχία. Ένας ακόμη πόλεμος, ο τέταρτος στη σειρά, ξεκινούσε ανάμεσα στους δύο μεγάλους αντιπάλους στον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι πρώτες αποβάσεις των Τούρκων στη νότια Κύπρο επιχειρήθηκαν στα τέλη Ιουνίου. Οι βενετικές δυνάμεις συνεπικουρούμενες από ντόπιους αντιστάθηκαν για λίγο. Καθώς όμως οι επιδρομείς ήταν υπέρτεροι γρήγορα επικράτησαν. Ύστερα από σύντομη πολιορκία κατέλαβαν τη Λευκωσία και στη συνέχεια προωθήθηκαν σε όλο το νησί. Στα μέσα Σεπτεμβρίου ξεκίνησαν την πολιορκία της Αμμοχώστου, την οποία προστάτευαν ισχυρά τείχη.

ΞΕΧΑΣΜΕΝΤΑ ΣΥΜΒΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Ο Νίκος Λαγκαδινός στο σημείωμά του της προηγούμενης Πέμπτης, με τον τίτλο, «Ένα είδος ημερολογίου…», σχολίασε ένα κρίσιμο ζήτημα. Με αφορμή την αποχώρηση από το διαδίκτυο κάποιων γνωστών του, επιχείρησε να ανιχνεύσει τους λόγους ύπαρξης των ιστολογίων. Όσοι ασχολούνται με αυτά, αποφάνθηκε, επιθυμούν να κρατήσουν ένα είδος ημερολογίου για όσα συμβαίνουν γύρω τους. Το συμπέρασμά του είναι απολύτως ορθό.

ΑΞΕΧΑΣΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Τη συνόδευσες πρόθυμα ώς το αεροδρόμιο. Θα ταξίδευε στο εξωτερικό για να συνεχίσει τις σπουδές της. Επιθυμεί να γνωρίσει τον κόσμο και το θεώρησες απόλυτα φυσιολογικό.

Στην αρχή της διαδρομής ήσουν αμίλητος. Λίγες μόνο κουβέντες αντάλλαξες μαζί της. Κι εκείνη, που σε ήξερε καλά, άρχισε το πείραγμά της. Όλο για το αγαπημένο σου νησί μιλούσε για να αλλάξει τη διάθεσή σου. Κάτι πέτυχε...

Η ΑΘΕΑΤΗ ΤΗΝΟΣ

 

Η πρόσκληση από φιλικό πρόσωπο να επισκεφτώ την Τήνο ήλθε πέρσι. Αμέσως την αποδέχτηκα. Εκτιμώ τη φροντίδα του, εδώ και χρόνια, για την ανάδειξη του ιστορικού παρελθόντος του γενέθλιου τόπου του. Δεν είχα ξαναπάει στο νησί και θεώρησα ιδανική ευκαιρία να βρεθώ στα χωριά του το φθινόπωρο. 

Οι συνθήκες, κατά την αναχώρηση από τον Πειραιά, ήταν οι πλέον ιδεώδεις. Ψιλή βροχή και ένα στρώμα πάχνης, πάνω σχεδόν από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το μυαλό μου, όπως ταξίδευα κάτω από αυτές τις συνθήκες, ήλθε στον Ε. Χ. Γονατά. Οι συζητήσεις που είχα μαζί του, στο Τυπογραφείο των Εκδόσεων «Στιγμή», Ζωοδόχου Πηγής 91-93 τότε, μου έχουν μείνει αλησμόνητες. Ήταν η δεκαετία του 1990.

«ΕΞΕΣΤΙ ΚΛΑΖΟΜΕΝΙΟΙΣ ΑΣΧΗΜΟΝΕΙΝ»

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Τον πρωτογνωρίσαμε το 1990, όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Τρομοκρατία, θεωρία και πράξη». Σε αυτό, υποστήριζε τη συμμετοχή προσώπων από τον χώρο του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος στην τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη». Άφηνε μάλιστα να εννοηθεί πως επικεφαλής της ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου. Οι ισχυρισμοί του, αποδείχτηκαν ψέματα, ύστερα από την εξάρθρωση της οργάνωσης το 2002.

ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ....

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Το Φθινόπωρο έχει ξεκινήσει κι εσύ δεν θέλεις να παραδεχτείς πως ο χρόνος ξεκίνησε ήδη την αντίστροφη πορεία του. Μία ακόμη επίσκεψη στην εξοχή, πάντως, δεν θα ήταν καθόλου άσχημη ιδέα.

Το απόγευμα, μόλις σταμάτησε το ψιλόβροχο, αποφασίζεις να επισκεφτείς το κτήμα, έξω από τη μικρή κωμόπολη. Επιλέγεις να πας με τα πόδια για να απολαύσεις καλύτερα τη φύση. Μετά τη βροχή όλα δείχνουν αλλιώτικα.

Στο διάβα σου, περιεργάζεσαι όσα πολλά αντικρίζεις. Ο τρύγος έχει τελειώσει και σε κάθε αυλή έχουν τεντωθεί πανιά για την προστασία της απλωμένης μαύρης σταφίδας. Η μυρωδιά της βρίσκεται παντού.

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Όχι! Δεν πρόκειται να σχολιάσω εδώ τις μετακινήσεις που βλέπουμε να πραγματοποιούνται καθημερινά στο Αιγαίο. Αυτό θα γίνει αλλού. Οι εικόνες των ανθρώπων, που συνωστίζονται κατά χιλιάδες στις ακτές, αναζητώντας μία σανίδα σωτηρίας για να ταξιδέψουν αλλού, είναι άλλωστε τόσο εύγλωττες. Η οδύνη διακρίνεται στα μάτια τους. Ικετεύουν, με κάθε δύναμη της ψυχής τους, τη βοήθειά μας. Απέναντι σε αυτόν τον μεγάλο πόνο η αντίδρασή μας πρέπει να είναι ομόθυμη. Χρειάζονται την άμεση και με κάθε τρόπους συμπαράστασή μας ώσπου να ορθοποδήσουν και να νιώσουν καλύτερα.

ΧΩΡΙΣ ΕΜΠΝΕΥΣΗ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Όσοι είχαν εκφράσει τις αμφιβολίες τους για τα αποτελέσματά του νιώθουν δικαιωμένοι. Στην πολλά διαφημιζόμενη αντιπαράθεση των πολιτικών αρχηγών του δημοκρατικού τόξου ενώπιον δημοσιογράφων, προχθές το βράδυ, αναφέρομαι. Οι υπερβολικές ελπίδες που καλλιεργήθηκαν, μέσα σε λίγες ώρες, φυλλορρόησαν. Όπως τα φύλλα των δέντρων στην αρχή του φθινοπώρου.

Υποτίθεται, πως ήταν μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για κάθε πολιτικό αρχηγό να προτάξει τις ιδέες του, να αναπτύξει με σοβαρότητα τις απόψεις του, να εξηγήσει τις επόμενες κινήσεις του και να ανταλλάξει σοβαρά επιχειρήματα με τον αντίπαλό του. Τίποτε, από όλα τα παραπάνω, δεν συνέβη. Και αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό.

ΣΕ ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Κάθεσαι στο γραφείο σου και θέλεις να γράψεις για όσα απίθανα παρακολουθείς να διαδραματίζονται τις τελευταίες μέρες. Είναι όμως τόσα πολλά ώστε κινδυνεύεις να αποσιωπήσεις ορισμένα. «Τι να πρωτοσχολιάσω», συλλογίζεσαι, «μέσα σε μια ατμόσφαιρα σύγχυσης και εκφυλιστικών φαινομένων;» Ο λόγος για τα Κόμματα του δημοκρατικού τόξου που κατέρχονται στον εκλογικό στίβο με τη φιλοδοξία να προσανατολίσουν τη χώρα σε μια ομαλή πορεία. Το Κόμμα της μισαλλοδοξίας είναι πλέον καιρός να καταδικαστεί αμετάκλητα στις συνειδήσεις όλων.

ΕΚΛΟΓΙΚΑ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Η εκλογική αναμέτρηση έχει ήδη ξεκινήσει και οι εξελίξεις, για τα όσα πρόκειται να συμβούν, δεν προδιαγράφονται ευοίωνες. Όπως όλα δείχνουν επαναλαμβάνεται το σκηνικό που κυριάρχησε το 2009. Αυτήν την εντύπωση αποκομίζει κάθε σκεπτόμενος πολίτης.

Στις αρχές φθινοπώρου, εκείνου του έτους, ο τότε Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής παραιτήθηκε αιφνιδιαστικά και προκηρύχτηκαν πρόωρες εκλογές. Είχε προηγηθεί μια καταστροφική πενταετία άσκησης της εξουσίας από τη Νέα Δημοκρατία κατά την οποία διπλασιάστηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα. Ανίκανος να διαχειριστεί την επερχόμενη κρίση επέλεξε την απόδραση αντί την προώθηση μεταρρυθμίσεων. Όλες οι κινήσεις του κατά την, ατυχέστατη από όλες τις απόψεις  προεκλογική περίοδο, φανέρωναν με τον χαρακτηριστικότερο τρόπο τις προθέσεις του.

ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Οι μέρες, στο νησί που γεννήθηκες και μεγάλωσες, περνούσαν χωρίς να το καταλαβαίνεις. Καμία σχέση με τη ζωή σου στη μεγάλη πόλη, όπου οι μέρες κυλούν αργά και, ορισμένες φορές, βασανιστικά.

Με αφετηρία το πατρικό σπίτι σου εξορμούσες κάθε πρωί με την οικογένειά σου σε κοντινές παραλίες και απολάμβανες τη θάλασσα. Το απόγευμα, προσπαθούσες να τιθασέψεις την αγριάδα, άγκρουστο στην κρητική διάλεκτο, που απειλούσε τα δέντρα και τα λουλούδια της αυλής. Παρότι τα χέρια σου είχαν ξεμάθει, επέμενες να δώσεις λύση. Ήξερες όμως πως θα ήταν προσωρινή. Ύστερα από λίγες εβδομάδες να επανεμφανιζόταν το πρόβλημα.

ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΥΣ ΚΑΛΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1586

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Για όσους θέλουν να αποφύγουν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα, συνηθισμένο φαινόμενο τους καλοκαιρινούς μήνες στις νότιες ακτές της Κρήτης, οι Καλοί Λιμένες αποτελούν ιδανικό προορισμό. Οι δυσκολίες προσέγγισής τους, καθώς χρειάζεται μέσα από στενούς δρόμους να διασχίσεις απόκρημνα βουνά, γρήγορα ξεχνιούνται. Βυθίζεσαι στο κρύο νερό και αναζωογονείσαι. Μέσα σε ένα ιδανικό περιβάλλον, που κινδυνεύει ωστόσο να καταστραφεί από τις αστοχίες ορισμένων ντόπιων, οι οποίοι συνηθίζουν να εγκαθιστούν πρόχειρες σκηνές πάνω σχεδόν στην αμμουδιά, απολαμβάνεις όλα τα θέλγητρα της θάλασσας. Όταν πια δύει ο ήλιος, αποχωρείς από την περιοχή με δυσθυμία.