Οι Αμερικάνοι

4 Ιουλίου. Οι Αμερικανοί γιορτάζουν!
231 χρόνια από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τους...

Φονιάδες των λαών, Αμερικάνοι!

Οι Αμερικάνοι! Τι κι αν πήγαν στο φεγγάρι και ανεβοκατεβαίνουν στο διάστημα! Φτάνει που ακούμε τις οιμωγές, τους κλαυθμούς εκατομμυρίων ανθρώπων επί της γης που σιχτιρίζουν αυτή τη χώρα και τους ηγέτες της. Μετά το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο το αίμα που χύθηκε κι εξακολουθεί να χύνεται "οφείλεται" σ' αυτούς...

Φονιάδες των λαών, Αμερικάνοι!

Οι Αμερικάνοι σήμερα γιορτάζουν! Καλά κάνουν. Ο φίλος μου ο monahikoslikos πενθεί! Όπως πενθεί ο κόσμος που θέλει να είναι εν εγρηγόρσει, που θέλει να είναι ελεύθερος, που δεν θέλει κανένα γκιουλέκα πάνω από το κεφάλι του...

Φονιάδες των λαών, Αμερικάνοι!

Είναι και αστείο όταν τους ακούμε που προσπαθούν να δώσουν ηθικό περιεχόμενο στα λόγια και τις πράξεις τους. Περιμένουμε να δούμε πότε θα χορτάσουν ερείπια και αίμα και, δυστυχώς, ανακαλύπτουμε ότι η πείνα και η δίψα του δεν χορταίνονται με τίποτε. Σαν να είναι βαρέλι δίχως πάτο! Ή για να το πούμε κι αλλιώς, σκοτώνει φρενιασμένα, γιατί έχουν την εντύπωση πως ζουν σ’ ένα κόσμο δίχως νόημα.

Φονιάδες των λαών, Αμερικάνοι!

Και εν πάση περιπτώσει, νομίζουν ότι μπορούν να υποτάξουν τους λαούς. Αυτό δεν γίνεται και το γνωρίζουν. Η ιστορία ίσως να μην επαναλαμβάνεται. Έχει, ωστόσο, μια συνέπεια στην καταδίκη εκείνων που θέλησαν να υποκαταστήσουν το… Θεό! Η μεγαλαυχία τους δεν κάνει άλλο τίποτε παρά να περιορίζει το σύμπαν στα δικά τους μέτρα. Αλλά, δεν ξέρουν τι τους ξημερώνει!

Φονιάδες των λαών, Αμερικάνοι!

Να ξεχάσω τα χρόνια που βγαίναμε στους δρόμους και το φωνάζαμε αδιαφορώντας για τα κυνηγητά και το ξύλο της αστυνομίας; Να ξεχάσω ότι αυτοί ήσαν οι εγκέφαλοι τόσων δεινών που προκλήθηκαν στον τόπο μας; Δεν ξεχνώ. Και τα παιδιά μου ξέρουν. Και είμαι βέβαιος ότι όλα τα Ελληνόπουλα ξέρουν, όλοι οι Έλληνες έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι Αμερικάνοι είναι εκείνοι που ταλαιπωρούν τον κόσμο...

Ο Δήμαρχος και το 1ο gay pride

«Γιατί το 1ο gay pride, που πραγματοποιήθηκε στην πόλη μας πριν από λίγες μέρες δεν τέθηκε υπό την αιγίδα του δήμου, όπως συμβαίνει σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες;», ρωτήσαμε τον Νικήτα Κακλαμάνη. Απ' ό,τι ξέρουμε οι διοργανωτές είχαν κάνει σχετικό αίτημα. Και ο δήμαρχος Αθηναίων δεν μας απάντησε, αλλά μας παρέπεμψε στα πρακτικά του δημοτικού συμβουλίου. Εχει εξηγήσει τους λόγους δύο φορές, είπε. Τι τον πείραζε να τους ξαναεξηγήσει δημοσίως;

Τα παραπάνω τα διάβασα στην Ελευθεροτυπία.

Κι αρχίζω ν' ανησυχώ για την αδιακρισία των δημοσιογράφων. Αφού τους εξηγεί
ο Δήμαρχος ότι έχει εκθέσει τους λόγους του στο Δημοτικό Συμβούλιο, τι πάνε και ξαναρωτάνε; Είναι σα να ρωτάει κάποιος που συναντάει στρείδια στην κορυφή του βουνού: "Πώς βρέθηκαν αυτά τα πράγματα σε τόσο ψηλό τόπο;" Ο Θεοτούμπης του Ροϊδη έχει δώσει την απάντηση: "Κατακλυσμός μετέφερεν αυτά εκεί"!

Η επανάσταση των εικόνων...

Η πιο αστεία περίπτωση είναι ο εκάστοτε υπ. Πολιτισμού. Όσο βρίσκεται στον θώκο αυτό, κάθε βράδυ είναι σε διαφορετικό μουσείο ή παράσταση• και μετά... ρίχνει μαύρη πέτρα. Δεν ξαναείδα υπ. Πολιτισμού στην Πινακοθήκη μετά τη λήξη της θητείας του. Αντίθετα τους έχω δει στο «πάρτι της ζωής τους». Εκεί, στο γυάλινο ικρίωμα θυσιάζεται κάθε βράδυ η τελευταία μας ελπίδα για μιαν οπτική ανατροπή. Μιαν επανάσταση των εικόνων.[Επί πίνακι, Γραφείο τελετών «Η τέχνη» (3), Του Μάνου Στεφανίδη (manosstefanidis.blogspot.com)]

Το διάβασα στην Κυρ. Ελευθεροτυπία και το παραθέτω. Όποιος επιθυμεί ολόκληρο το κείμενο του Στεφανίδη, ας ανατρέξει στη διεύθυνσή του. Ο Μάνος είναι ανατρεπτικός στη σκέψη. Δεν φοβάται να μιλήσει ελεύθερα, να πει τα πράγματα με τ' όνομά τους. Και "θίγει" την πολιτική και των πολιτικών και των ΜΜΕ. Αυτή η φοβερή και τρισάθλια διαπλοκή που δεν φαίνεται να θίγεται από καμιά κριτική. Για δείτε τη θλίψη που αναδίδει η παρουσία των πολιτικών στις εκπομπές που παραπέμπουν σε σκυλάδικα, όπου πίνουν, σαχλαμαρίζουν, χορεύουν, γουρλώνουν τα μάτια στη θέα των κοριτσιών που λικνίζονται και προσδοκούν λίγη ώρα δημοσιότητας. Κι ο κόσμος που δεν μπορεί να βγει για να διασκεδάσει για τον απλούστατο λόγο ότι έχει σφίξει το ζωνάρι, ξαπλωμένος στον καναπέ ή την πολυθρόνα του σπιτιού, χαζεύει, βλέποντας τις εικόνες με τους "επώνυμους" που συνωστίζονται για να φανούν στη γυάλινη προθήκη, προσμένοντας την αναγνώριση.

ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΕΙΝΑΙ ΗΛΙΘΙΟ!

Το άκουσα να το λέει ο Γιώργος Αρμένης και δεν έχω πλέον λόγους να διαφωνώ. Και το γράφω σαν συνέχεια του προηγούμενου κειμένου για τους κάφρους πολιτικούς που μπαίνουν στην πολιτική ξυπόλητοι (αν όχι όλοι, αλλά κάποιοι) και βγαίνουν πάμπλουτοι. Το ζήτημα είναι το "κοινό" τους, που τρέχει από πίσω και πανηγυρίζει.

Ο Αρμένης, λοιπόν, μιλούσε και για το κοινό που υποστηρίζει - σύμφωνα με τις μετρήσεις των διαφόρων εταιριών - τα "σκουπίδια" που προβάλλουν τα τηλεοπτικά κανάλια κι έφερε ως παράδειγμα τη "Μαρία την άσχημη". Και είναι θλιβερό να έχουν μπει στο λούκι και οι δημοσιογράφοι που πλημμυρίζουν τις σελίδες των τηλεοπτικών σελίδων των εφημερίδων και των περιοδικών με φωτογραφίες και ηλίθια κείμενα για εκπομπές και σειρές ανούσιες, γελοίες, τιποτένιες, όπου η γλώσσα εξευτελίζεται και οι καλλιτεχνικές ευαισθησίες ολωνών καταρρακώνονται. Το μόνο που υπάρχει ως "κέρδος" είναι ότι δουλεύουν κάποιοι ηθοποιοί. Κι εδώ υπάρχουν παρέες. Μη νομίζετε ότι δουλεύουν όλοι οι ηθοποιοί. Αν ξέρατε πόσοι στην πορεία της ζωής αλλάζουν επάγγελμα κι εγκαταλείπουν τα όνειρα!

Η "Μαρία η άσχημη", λόγου χάρη, και το "Παρά πέντε" που σύμφωνα με τις "μετρήσεις είναι μεταξύ των εκπομπών που έχουν θεαματικότητα, απευθύνονται σε μικρές ηλικίες και στα γερόντια. Ειδικά το "Παρά πέντε" για το οποίο αποφάσισα κάποιες φορές να αφιερώσω χρόνο, διαπίστωσα ότι δεν έχει "μύθο". Είναι ένα... τίποτα! Αλλά, το κυριότερο: είναι για μικρά παιδιά και τις γιαγιάδες. Επιπλέον έχουν εμπλακεί σ' αυτό το κύκλωμα διάφορες κουτσομπολίστικες εκπομπές που αναπαράγουν δήθεν "επιτυχημένες ατάκες" από το "Παρά πέντε" και σου 'ρχεται ν' αυτοκτονήσεις. Κοινοτοπίες, κοινοτοπίες, κοινοτοπίες.

Γιατί το κοινό που υποστηρίζει τον Χατζηνικολάου, τι είναι; Δηλαδή, τι να πούμε ότι αρέσει στον "μολυβένιο" τηλεπαρουσιαστή; Ο φανατισμός του και η προσήλωσή του στην παράταξή του (δηλ. η Νέα Δημοκρατία); Από τις "συζητήσεις" που κάνει με τους πολιτικούς έχετε βγάλει ποτέ συμπέρασμα; Αφού τους αφήσει να τσακώνονται δίχως να παρεμβαίνει, κοιτάζοντας δήθεν με απορία πότε τον ένα και πότε τον άλλον, στο τέλος αφού ο τηλεθεατής τους έχει σιχαθεί, λέει "δεν έχουμε άλλον χρόνο, σας ευχαριστώ" και τους βγάζει από τα "παράθυρα".

Θα μου επιτραπεί εδώ να παραθέσω ένα εύγλωττο απόσπασμα από τα "Παράδοξα" του Ευγένιου Αρανίτση με τίτλο "Ομορφιά και φρίκη" στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία:

Ένας ακόμη μύθος είναι τα «σωστά ελληνικά» του Χατζηνικολάου ο οποίος, ολοφάνερα, δηλαδή με τρόπο ώστε να μην το παρατηρεί κανείς, υπεραναπληρώνει την έλλειψη ευγλωττίας με την αργόσυρτη συλλαβική προφορά των ελληνικών, σαν να μασάει τη λέξη, και να φτύνει στο τέλος, διακριτικά, το κουκούτσι πάνω στον συνομιλητή. Με τη σειρά του, ο συνομιλητής, κολακευμένος, εκλαμβάνει το κουκούτσι σαν τον πολύτιμο λίθο κάποιου νοήματος.

Αυτό είναι! Φτύνουν κατά πρόσωπο κουκούτσια κι ο κόσμος τα νομίζει για πολύτιμους λίθους...

«ΠΟΥ ΒΡΗΚΕ ΤΑ ΛΕΦΤΑ Ο ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΚΕΔΙΚΟΓΛΟΥ;»

Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ κατέθεσαν νέα ερώτηση για τα περιουσιακά στοιχεία του γιου του προέδρου του Αρείου Πάγου με αφορμή τις δραστηριότητες της «Τεχνικής Εταιρείας Σύρου ΕΠΕ» στην οποία συμμετέχει ο Φαίδων Κεδίκογλου κατά 50%. Ρωτούν τον υπουργό Δικαιοσύνης εάν αληθεύει ότι μέρος του οικοπέδου των 5.401 τ.μ. που αγόρασε η συγκεκριμένη εταιρεία στη Σύρο για να χτίσει 4 μεζονέτες, διεκδικείται από το Δημόσιο μέσω του Δασαρχείου. Κι ακόμη, πώς δόθηκε άδεια ανοικοδόμησης με τέτοιο απόλυτα απαγορευτικό καθεστώς, πόσο αγοράστηκε η οικοπεδική έκταση και πώς καταβλήθηκαν τα χρήματα του τιμήματος. Πόθεν έσχε ο Φαίδων Κεδίκογλου τα χρηματικά ποσά, όταν κατά τις ρητές δηλώσεις του πατέρα του για τα οικονομικά έτη 2005-2006 τα εισοδήματά του δεν ξεπέρασαν τα 11.000 ευρώ. Θα απαντηθούν, επιτέλους, τα ερωτήματα; Δεν μπορούν να κοροϊδεύουν τον κόσμο ο υιός Κεδίκογλου και ο πατέρας του Ρωμύλος. Η γυναίκα του Καίσαρος πρέπει να είναι και τιμία - όχι απλώς να φαίνεται!

ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΣ ΤΗΣ ΔΥΣΤΥΧΙΑΣ

Πλάκα-πλάκα, και η εκπομπή της Αννίτας Πάνια λειτουργούσε σαν ψυχοθεραπευτήριο για ορισμένους συνανθρώπους μας που έβρισκαν ένα χώρο για να ξεδώσουν. Δηλαδή, κάπου κρίναμε ότι η εκπομπή ήταν μια μορφή δραματοθεραπείας. Κάποιοι από αυτούς άδειαζαν (και αδειάζουν) τα εσώψυχά τους στις δημόσιες εξομολογήσεις, κάποιοι άλλοι πίστεψαν ότι θα τους σώσει η τραγουδιστική ενασχόληση. Μέχρις ενός σημείου, ας πούμε καλώς... Μέχρι που εμφανίστηκε ο πολυμήχανος-βιομήχανος μουσικός Νίκος Καρβέλας και έγινε ο εργολάβος της δυστυχίας. Γράφει "τραγουδάκια" για τους ανθρώπους, τους βγάζουν cd και τώρα τους πάει σε μαγαζί για να φτιάξουν πρόγραμμα, όπου θα τραγουδάνε όλα αυτά τα πλάσματα που αναζητούν τρόπους επικοινωνίας με τον κόσμο μας που σε άλλη περίπτωση τους έχει ως αποδιοπομπαίους. Ωστόσο, θα έλεγα ότι υπάρχουν όρια στην εκμετάλλευση. Όταν κάποια στιγμή σταματήσουν τα τραγούδια και οι πίστες και τα φώτα, όταν δηλαδή πέσει η αυλαία γι' αυτούς τους ανθρώπους, ποιος θα αναλάβει την ψυχοθεραπεία τους - η κυρία Πάνια ή ο κύριος Καρβέλας;

ΜΕΘΥΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΥΣΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ που η κριτική αξιοπιστία έχει χρεοκοπήσει και το αισθητήριο του κοινού είναι αμβλυμένο, τα πάντα είναι δυνατά στο χώρο της λογοτεχνίας. Θέλω να παρατηρήσω ότι μια σύγχρονη εκδοτική επιχείρηση γνωρίζει τους όρους της διαφημιστικής πρακτικής και μπορεί εύκολα πλέον να πετυχαίνει τους στόχους της. Πιασάρικος τίτλος, γλυκερό εξώφυλλο και γραφή που να γαργαλάει το μαλακό υπογάστριο… Αυτός είναι ο κανόνας. Υπάρχει όμως και η δημιουργία μιας φουρνιάς δημοσιογράφων / πεζογράφων που κερδίζει στα σημεία.

Κανονικά θα έπρεπε να χαιρόμαστε γιατί άνθρωποι από το δημοσιογραφικό σινάφι καταπιάνονται με τη λογοτεχνία. Όμως, είναι γνωστό τοις πάσι ότι ο δημοσιογραφικός λόγος δεν περνά από διυλιστήριο, αφού είναι λόγος άμεσος, κατά ένα ποσοστό πρόχειρος και, βεβαίως, δεν διακρίνεται για την εκλεκτικότητά του. Αυτή, λοιπόν, η πεζογραφία των δημοσιογράφων έχει πεδικλωθεί στα γρανάζια μιας φιλοκοσμικότητας, η οποία σε τελευταία ανάλυση δεν καταφέρνει να εξοικειώσει τους συμμετέχοντες σε διάφορες μεθυστικές συνάξεις με τη λογοτεχνία.

Και είναι βέβαιο ότι και οι κατ’ επάγγελμα ακραιφνείς λογοτέχνες μας αντί να αντιστέκονται, κάνουν υποχωρήσεις και παραχωρήσεις σ’ ένα λόγο και μια γραφή που προσδιορίζονται από τις συντεταγμένες της δημοσιογραφικής λογικής. Η δημοσιογραφία δεν γίνεται να είναι λογοτεχνία. Πρόκειται για διαφορετικά μεγέθη. Η λογοτεχνία δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι κερδίζει από την εισβολή των δημοσιογράφων / λογοτεχνών. Πολλοί από τους συναδέλφους που ασκούνται στη λογοτεχνία είναι φίλοι μας και στενοχωριόμαστε για τις παρατηρήσεις που κάνουμε. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι ενοχλεί η κατάχρηση της διαφημιστικής προβολής.

ΑΥΤΟΙ, ΛΕΝΕ, ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ!

[Ο φαντάρος της φωτογραφίας, μόλις έμαθε τους λόγους της "εμφάνισης" του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο και αναρωτιέται αν πρέπει να συνεχίσει να φυλάει σκοπιά...]

Κάθε μέρα ακούμε τερατωδίες από τους διάφορους καθηγητές της ιστορίας με αφορμή το σχολικό βιβλίο της Ιστορίας. Να τους βοηθήσουμε, λέω εγώ, για να συμπληρώσουν κάποιες λεπτομέρειες. Όταν έκανε την "εμφάνισή" του ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο δεν τον καλοδέχτηκαν οι Έλληνες. Βρέθηκε κάποιος ονόματι Κολοκοτρώνης με μερικούς κατσαπλιάδες "κλέφτες" κι ενώ προχωρούσε ο καημένος ο Ιμπραήμ με τους εκλεκτούς Τουρκοαιγύπτιους στο εσωτερικό της Πελοποννήσου, τον παρενοχλούσαν! Αν είναι δυνατόν!

Αυτά, βεβαίως δεν μας τα είχαν διδάξει εμάς των παλαιοτέρων και τα μάθαμε εκ των υστέρων. Δηλαδή, ο Ιμπραήμ ερχόταν ο άνθρωπος να κάνει τουρισμό και ήταν στις προθέσεις του να βοηθήσει το τουριστικό κλίμα της εποχής. Αλλά ποιος να τον καταλάβει, ο Κολοκοτρώνης ή ο Νικηταράς ο επονομαζόμενος - άκουσον άκουσον - και "Τουρκοφάγος"! Πω πω πω πω, βαρβαρότητα. Εγώ πάντως είχα μείνει με την εντύπωση ότι εκείνος ο άνθρωπος έσφαζε Τούρκους για να ξεβρωμίσει ο τόπος επειδή έλεγε ότι ήταν δικό του το χώμα και οι πέτρες... Ρε Νικηταρά δικά σου το χώμα και οι πέτρες; Ουστ ρε... Πού να φανταστώ ότι ήταν ένας απλός βάρβαρος - όπως λέμε Κόναν ο βάρβαρος!

Διάβασα στην Καθημερινή, μεταξύ άλλων κι ένα άρθρο της κ. Μαρίας Δεληθανάση όπου σημειώνεται πως στα αρνητικά χαρακτηριστικά του βιβλίου χρεώνονται: α) εξωραϊσμός της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, β) υποβάθμιση του καίριου ρόλου της Εκκλησίας στην Επανάσταση του 1821, γ) άνευρη και «τηλεγραφική» εξιστόρηση της Ελληνικής Επανάστασης, δ) αμφισβήτηση αμιγούς ελληνικότητας της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους ε) «ουδετεροποίηση» των συμβάντων κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή, στ) χαρακτηρισμός του Κεμάλ Ατατούρκ ως ηγέτη του απελευθερωτικού αγώνα του Τούρκων, ζ) μη σαφής αναφορά του «ΟΧΙ» κατά την 28η Οκτωβρίου 1940 η) αναφορά σε «διχοτόμηση» της Κύπρου με συγκεκριμένη πολιτική σκοπιμότητα. Στο επίμαχο σημείο αναφέρεται: «Η Τουρκία εισβάλλει στην Κύπρο και τα στρατεύματά της καταλαμβάνουν το βόρειο τμήμα του νησιού. Σχηματίζουν εκεί ένα τουρκοκυπριακό κράτος, το οποίο δεν αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα. Μεγάλος αριθμός Ελληνοκυπρίων εκτοπίζεται βίαια και το νησί διχοτομείται».

Συγγραφείς του βιβλίου είναι η κ. Μαρία Ρεπούση, επίκουρη καθηγήτρια Ιστορίας και Διδακτικής της Ιστορίας στο ΑΠΘ και τρεις δάσκαλοι με μακρόχρονη εμπειρία στη διδασκαλία. Μιλώντας η κ. Ρεπούση στην «Καθημερινή» σημειώνει ότι «εμείς υποστηρίζουμε πως για να μάθουν τα παιδιά Ιστορία χρειαζόμαστε λιγότερη αφήγηση και περισσότερο διερευνητικού και διαλογικού χαρακτήρα δραστηριότητες. Ενστερνίζομαι την τάση εξισορρόπησης των αντιθέσεων στην πραγματική τους κλίμακα και με την αναγνώριση της άποψης του άλλου. Δεν μπορούμε να διδάσκουμε μόνο τα δικά μας πάθη και παθήματα. Επαθαν και οι άλλοι από εμάς. Πρέπει να μπορούμε να αναφερθούμε και στις δικές μας «αμαρτίες». Δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε. Διδάσκοντας τις αλήθειες αποκτούμε αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση. Η Ιστορία είναι γεμάτη αλήθειες».

Κανείς δεν θα μπορούσε να έχει αντίρρηση με την επιχειρηματολογία της. Τι βγαίνει όμως στο βιβλίο; Δηλαδή, η ελληνική ιστορία σε τι μπορεί να μοιάζει με εκείνη των Γερμανών που αιματοκύλισαν τον κόσμο ή με εκείνη των Αμερικανών που φτιάξανε ιστορία από τις εγκληματικές πράξεις των διαφόρων καουμπόιδων ή των Τούρκων που κατηγορούνται για γενοκτονία των Αρμενίων, για γενοκτονία των Κούρδων, για γενοκτονία των Ελλήνων!

Ποια σύγχρονη πολιτική σκοπιμότητα επιβάλλει να "εξωραϊσουμε" με τον τρόπο αυτό που το βιβλίο παρουσιάζει την ιστορία; Αυτό το είδος του "εξωραϊσμού" σαφώς και συμφέρει στη γείτονα Τουρκία. Και σε τελευταία ανάλυση, πιστεύουν ότι πρέπει σήμερα να γκρεμίσουμε όλο το εποικοδόμημα που χτίστηκε με τα στοιχεία εκείνα τα οποία σήμερα η κυρία Ρεπούση πετάει στον κάλαθο των αχρήστων; Η λογοτεχνία μας, η πεζογραφία, η ποίηση, η ζωγραφική, τα δημοτικά τραγούδια, οι πίνακες του Ντελακρουά, ήσαν όλα της πλάκας!

Και δεν μας λένε μέχρι ποιού σημείου πρέπει να εμπιστευόμαστε τα ξένα αρχεία, στα οποία καταφεύγουν οι σύγχρονοι ιστορικοί; Θα εξαφανίσουμε τον Άρη Βελουχιώτη, τον Νίκο Μπελογιάννη, το ξερίζωμα δυο εκατομμυρίων Ελλήνων από τις πατρογικές τους εστίες στη Σμύρνη και την υπόλοιπη Μικρασία, τους σφαγιασμένους Μικρασιάτες Έλληνες, τις γυναίκες που βιάσθηκαν, τους Τσέτες που με το γιαταγάνι στο χέρι δεν αφήσανε ρουθούνι; Τι λέτε ρε παιδιά;

ΠΑΣΧΙΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΛΥΣΕΙΣ...

ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΣ που νιώθουμε ότι ενώ θέλουμε να επιζητούμε διακαώς να δώσουμε λύσεις στα καθημερινά αινίγματα που υφαίνει η οικονομική και πολιτική διαπλοκή, μπροστά μας δυστυχώς ορθώνονται εξισώσεις, δηλαδή τύποι που είναι σύμβολα άλυτα. Κι όταν η καρδιά μπουκώνει, τότε το λογικό παίρνει πρωτοβουλίες και μας καλεί να πάψουμε πλέον να τρεφόμαστε με αυταπάτες, να αλλάξουμε πορεία και τακτική.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έτσι όπως έχει παγιωθεί ένα κυβερνητικό κατεστημένο, παράγεται αφειδώς καχυποψία και δολιότητα, ψεύδος και υποκρισία, εγωπάθεια και βουλιμία ανθρωποφαγική. Επειδή πρέπει να έχουμε απαραιτήτως ψύχραιμη κρίση, δεν είναι δυνατόν να δεχτούμε ότι επιβάλλεται να συνταχθούμε με την «αλήθεια» εκείνων που έχουν τα πόστα στο δημόσιο βίο. Δεν υπάρχει λόγος να γίνουμε συνένοχοι ενός ξεπεσμού που κατακερματίζει τον κοινωνικό ιστό και δημιουργεί νησίδες μοναχικών ανθρώπων, οι οποίοι παραδίδονται πλέον στα νύχια των κάθε λογής δημοκόπων.

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι πλέουν στην επιφάνεια βιρτουόζοι του σαλταδορισμού, αγύρτες που ξέρουν να κολακεύουν, απατεώνες που ερωτοτροπούν με την αφέλειά μας. Έχουμε πνευματικούς ανθρώπους που καθεύδουν μακαρίως. Έχουμε πολιτικούς που αναμασάνε κοινοτοπίες και προσπαθούν να αχρηστέψουν τις ιδέες μας, να τις διαφθείρουν, να μας απελπίσουν.

Το ερώτημα είναι πού πάει η ελληνική κοινωνία; Πού τραβάει το καράβι δίχως καπετάνιο και με σκισμένα τα πανιά; Το ζήτημα για μας είναι να βρισκόμαστε σε εγρήγορση –τουλάχιστον– για να μη βρεθούμε κάποια στιγμή στη δυσάρεστη θέση να διαπιστώσουμε πως είναι πια πολύ αργά για κινήσεις διορθωτικές…
[Photo: Honoré Daumier, Le Wagon de troisième classe]

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΜΗΔΑΜΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΩ με περίσκεψη την εκδοτική πλημμύρα και αναρωτιέμαι αν αυτό που συμβαίνει είναι μια ψευδαίσθηση! Με τα τόσα βιβλία που κυκλοφορούν αποφαίνεται κανείς ότι ο κόσμος διαβάζει, ότι η αγάπη για το βιβλίο δεν πεθαίνει, ότι ο χρόνος που αφιερώνεται στο διάβασμα δεν ελαττώνεται ότι οι φιλαναγνώστες δεν ξεφυλλίζουν γυαλιστερά περιοδικά και φτηνά βιβλία τσέπης, ότι η τηλεοπτική οθόνη, η εικόνα και η επικεφαλίδα δεν θριαμβεύουν! Αλλά όμως δεν είναι έτσι… Δεν είναι η «κουλτούρα του καναπέ» που καταστρέφει την αγάπη για τα βιβλία, παρατηρεί ο John Keane στα «Μέσα επικοινωνίας και δημοκρατίας». Για ορισμένες κοινωνικές ομάδες, ιδίως για τους κατοίκους των αστικών κέντρων που ανήκουν στα μεσαία στρώματα και έχουν κάποια μόρφωση, τα βιβλία και τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας δεν μπορούν να αλληλοϋποκατασταθούν. Και τούτο, γιατί εξυπηρετούν τελείως διαφορετικές λειτουργίες και αξιολογούνται ανάλογα. Υπάρχουν όμως κι άλλοι, που είναι καθηλωμένοι στα σπίτια τους και είναι πιο αδιάφοροι και για τα δυο αυτά μέσα, αλλά θεωρούν ότι η τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τα βιβλία έχουν περίπου ίση σημασία. Είναι και κάποιοι άλλοι που ξέρουν ότι η αγάπη τους για τα βιβλία είναι ζωντανή, αν και παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις στο χρόνο. Πάντως, ήθελα να πω ότι παρατηρείται μια κινητικότητα στον εκδοτικό χώρο και δεν είναι λίγοι εκείνοι που με ένα βιβλιαράκι πλασάρονται ως λογοτέχνες ή με κάποια σκουπιδοκείμενα διεκδικούν θέση στο πάνθεον της λογοτεχνίας μας. Ωστόσο, οι ρήσεις του Μποντριγιάρ λειτουργούν κατευναστικά: Η μοίρα όλων των πραγμάτων είναι να εμφανίζονται σαν απομιμήσεις. Τα τοπία σαν φωτογραφίες, οι γυναίκες σαν ερωτικό σενάριο, οι σκέψεις σαν γραφή, η τρομοκρατία σαν μόδα και μέσα επικοινωνίας τα γεγονότα στην τηλεόραση.

Αναρωτιόμαστε αν και ο ίδιος ο κόσμος δεν υπάρχει, παρά μόνο για να λειτουργεί σαν διαφημιστικό αντίγραφο κάποιου άλλου κόσμου…

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΑ ΑΠ' ΤΑ ΠΑΛΙΑ

ΖΟΥΜΕ σε μια ατμόσφαιρα που δεν έχει μονάχα τον αέρα και το δηλητηριώδες νέφος, αλλά είναι και μια διάθεση γενικού εκβιασμού που απλώνεται κι αδυνατούμε να την αντιμετωπίσουμε. Και οι επιπτώσεις απ’ αυτό τον εκβιασμό είναι ποικίλες: Το κυριότερο είναι η τρομοκράτηση του πολίτη, ο οποίος στέκει ανήμπορος και αμήχανος μπροστά στο βομβαρδισμό των εικόνων και των λόγων της ραδιοτηλεοπτικής αγυρτείας.

Ο Σενέκας έλεγε ότι το να μπορεί κάποιος να σταματά, ν’ ακινητεί και να μένει με τον εαυτό του είναι ένδειξη πνεύματος ισορροπημένου. Αλλά όταν απουσιάζει η σφριγηλότητα και η σιγουριά για τον εαυτό μας, τότε βγαίνουμε στην αγορά και μπουρδολογούμε, δημιουργώντας ένα ανθρώπινο ψυχολογικό κράμα που δεν στηρίζεται στην ατομική πνευματική γεωγραφία, αλλά στις σχέσεις που δημιουργεί η ραδιοτηλεοπτική μυθολογία…

Ψάχνουμε να βρούμε μέχρι ποιου σημείου ο άνθρωπος έχει ιδιοσυστασία θηριώδη και μαζί μέχρι ποιου σημείου μπορούν να λειτουργήσουν για χάρη του κάποια ελαφρυντικά. Δεν υπάρχει σήμερα, πλέον, λόγος να θέτουμε ζητήματα ιδεολογίας και πολιτικής. Η κατάρρευση του εφαρμοσμένου μαρξισμού απελευθέρωσε πολλούς απ’ τους σημερινούς πολιτικούς που το είχαν βάρος. Όλα τα κακά τα φόρτωσαν στο μαρξισμό και στο σύστημα αξιών του και ησύχασαν. Αλλά τη μαζοποίηση του ανθρώπου δεν την επινόησε ο μαρξισμός, αλλά ο κυνικός καπιταλισμός.

Τώρα, θα μου πείτε, πού κολλάει αυτό! Να, τα ραδιοτηλεοπτικά αλλά και τα άλλα έντυπα μέσα (όχι όλα) επιζητούν, με τη σειρά τους, αυτήν ακριβώς τη μαζοποίηση. Δεν επιθυμώ να τα ισοπεδώσουμε ούτε να τα φορτώσω με αμαρτίες. Τα ΜΜΕ έχουν αποστολή ενημερωτική, ψυχαγωγική, παιδευτική. Αναρωτιόμαστε αν πράγματι την επιτελούν! Ή αν είναι βάθρα για τους πολυμήχανους βασανιστές μας…

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ

ΠΑΝΤΑ θα είναι επίκαιρο το ερώτημα, πολύ περισσότερο σήμερα που τα πράγματα «βράζουν», αν πρέπει ο πνευματικός άνθρωπος να στέκει στο περιθώριο της κοινωνικοπολιτικής ζωής.

Αναμφίβολα, η πεισματική περιθωριοποίηση σημαίνει ηθελημένη εκποίηση της ανεξαρτησίας του πνεύματος, που δήθεν θέλει να παρατηρεί από απόσταση τα τεκταινόμενα στην κοινωνία. Σίγουρα η επιλογή της ουδετερότητας παραπέμπει, εν πολλοίς, στη συμβατική υποκρισία.

Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, ο κόσμος έχει ανάγκη από τη γνώμη των πνευματικών ανθρώπων, που έχουν τη δυνατότητα να ξεδιαλύνουν τα πράγματα και να ξεχωρίσουν το επιζήμιο από το χρήσιμο. Ο φωτισμένος πνευματικός άνθρωπος έχει την καθαρότητα (ή τουλάχιστον, πιστεύουμε ότι την έχει) στην καρδιά και στην ψυχή και το άσφαλτο κριτήριο των αξιών της ζωής. Βέβαια, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Γιατί, το πείσμα, η εμπάθεια και η μικρότητα είναι βαθιά ριζωμένα και είναι αυτά που ορίζουν το ρόλο του κάθε πνευματικού ανθρώπου. Και ο ρόλος αυτός σήμερα μπαίνει σε κρίσιμη αμφισβήτηση αφού η παράμερη στάση μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αλλοτριώνεται η πνευματική υπόσταση κάποιων προσώπων με αντίτιμο το κοντόφθαλμο συμφέρον που μεταφράζεται στο να πουληθούν περισσότερα βιβλία ή ζωγραφικοί πίνακες κ.λπ., το όνομα να διακινηθεί σε όσο γίνεται περισσότερα έντυπα και ακόμα πιο πολλά σαλόνια…

Με πίκρα κρατάμε στην αποθήκη των εμπειριών μας και μια ακόμη: ότι ο πνευματικός άνθρωπος εύκολα εξαγοράζεται! Και εξαγοράζεται όχι γιατί εξαπατάται αλλά γιατί εκούσια γίνεται όργανο των ορέξεων του επιδέξια «στημένου» κόλακα. Γίνεται όργανο και εκποιεί ή απεμπολεί όλα όσα δικαιώματα είχε και μια μακριά αλυσίδα, στο πέρασμα των αιώνων, πνευματικών ανθρώπων πάσχισαν να διατυπώσουν. Όλα αυτά τα δικαιώματα ο σημερινός πνευματικός άνθρωπος τα έχει αλλοτριώσει με το φτηνότερο αντάλλαγμα – να γίνει αποδεκτός στους κύκλους των πονηρών που ξέρουν να γοητεύουν και, τελικά, να εξανδραποδίζουν. Και να έλεγε κανείς ότι υπάρχει πείνα! Κάτι, δηλαδή, που θα δικαιολογούσε κάπως τα πράγματα, αφού ο λιμασμένος εξαγοράζεται για ένα κομμάτι ψωμί. Όμως, πείνα δεν υπάρχει. Εκείνο που υπάρχει είναι η λάμψη του μετάλλου για να μην πούμε και του πλαστικού. Και βλέπουμε, δυστυχώς, τον πνευματικό άνθρωπο σήμερα να παραμένει απαθής θεατής μιας κοινωνίας που βράζει ή ακόμα να παρασύρεται σε δικαιοπραξίες εκποίησης όλων εκείνων των στοιχείων που, καλώς ή κακώς, πιστεύουμε ότι είναι κτήμα του: του ήθους και της ανεξαρτησίας της σκέψης. Αυτά τα χαρίζει, χωρίς αιδώ, σε ξεμυαλιστές υμνολόγους.

Την κρίση του πνευματικού ανθρώπου επιζητούμε. Την αναζητούμε και δεν τη βρίσκουμε. Ασφαλώς υπάρχει πληθώρα κριτικών «πνευμάτων», αλλά αυτό είναι δίχως σημασία, αφού ξέρουμε πόσο εύκολα μπερδεύεται στη μέση η προκατάληψη και ο καιροσκοπισμός, με αποτέλεσμα να πηγαίνει περίπατο η κρίση. Και αναρωτιόμαστε, γιατί να περιμένουμε από τον πνευματικό άνθρωπο ενεργό συμμετοχή στα τεκταινόμενα της κοινωνικοπολιτικής ζωής όταν ξέρουμε ότι η «ουδετερότητά» του είναι μια επιλογή που, κατά τα άλλα, θα άρμοζε σε μεταπράτες.

Κανένας δεν είναι σε θέση να γνωρίζει πια αν η πνευματική θερμοκρασία της εποχής μας καθορίζεται και στοιχειοθετείται από τους πνευματικούς ανθρώπους ή από τους πολιτικούς ή από τους διαφημιστές. Ο αναχωρητισμός του πνευματικού ανθρώπου είναι ίσως πονηρότατος. Ωστόσο, αν το πνεύμα έχει αξιοπρέπεια, δεν επιτρέπεται σ’ εκείνους που το καπηλεύονται να το ταπεινώνουν κι από πάνω…

[Photo: Honoré Daumier, Gargantua]