Αυτό είναι το ακριβό μας σύνθημα την εποχή της απριλιανής χούντας. Αλλά ο πανέξυπνος συγγραφέας Πέτρος Μάρκαρης θεώρησε ότι μπορεί να το αξιοποιήσει και ως τίτλο του βιβλίου του που κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη. Τίτλος του βιβλίου: "Ψωμί, παιδεία, ελευθερία"!!! Είναι φανερό ότι δαιμόνιος ο συγγραφέας, δαιμόνιος και ο εκδότης, πιστεύουν ότι έτσι θα μπορέσουν να διεισδύσουν σ' ένα κοινό που ακόμη συγκινείται από το σύνθημα που πύρωσε τις καρδιές μας εκείνη την σκληρή εποχή των χουντικών.
- .............................
Δεν θα έμενα όμως μονάχα στην εμπορική εκμετάλλευση του συνθήματος και βεβαίως δεν με καλύπτει η αιτιολόγηση του συγγραφέα, όπως προκύπτει από μια συνέντευξή του στο Βήμα και (στον δημοσιογράφο Γρηγόρη Μπέκο) για τον τίτλο του βιβλίου του: «Ο τίτλος παραπέμπει στο γνωστό σύνθημα του Πολυτεχνείου και επελέγη διότι επικεντρώνομαι ακριβώς σε αυτή τη σύγκρουση ανάμεσα σε εκείνη τη γενιά και στους σημερινούς νέους. Πιστεύω ότι η γενιά του Πολυτεχνείου οφείλει έναν απολογισμό. Όταν ανήλθε στην εξουσία διάλεξε τον εύκολο δρόμο. Αντί να αξιοποιήσει τα λεφτά που έμπαιναν τότε μαζικά στη χώρα, τα κατασπατάλησε. Καπηλεύτηκε, για εμένα, τη δίψα μιας ολόκληρης χώρας να απαλλαγεί από μια δικτατορία και να κυβερνηθεί από μια αριστερή προοδευτική κυβέρνηση».
- .............................
Η ευκολία με την οποία διεξέρχεται το έπος μιας εποχής με εκνευρίζει. Δεν ξέρω τι έκανε την εποχή εκείνη ο κύριος Μάρκαρης ή αν δούλευε στα λιπάσματα (αυτός ξέρει...), αλλά είναι λίγο παράξενο να ζητεί "απολογισμό" από τη "γενιά του Πολυτεχνείου"! Διότι η γενιά του Πολυτεχνείου ήσαν εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά, νέοι, μαθητές, σπουδαστές, φοιτητές, εργάτες... και δεν ήσαν μονάχα η Δαμανάκη ή ο Λαλιώτης ή τέλος πάντων εκείνοι που βρέθηκαν στα κόμματα και μιλούσαν κατ' εξακολούθηση εν ονόματι της μάζας εκείνης που δημιούργησε το έπος!
- .............................
Εάν η γενιά του Πολυτεχνείου θέλει να κάνει "απολογισμό" δεν θα τον κάνει για να ικανοποιήσει εκείνους που της ζητούν τα ρέστα. Τα ανώνυμα παιδιά που διαδήλωναν, που τα κυνηγούσε η χουντική αστυνομία, που βασανίστηκαν και φυλακίστηκαν και που ποτέ δεν τα γνώρισε ούτε ο Μάρκαρης ούτε τα μέσα ενημέρωσης επιδίωξαν να τα γνωρίσουν, δεν πρόκειται ποτέ να κάνουν διατεταγμένο απολογισμό.
- .............................
Ο καθένας κρατάει για τον εαυτό του τους αγώνες του, γιατί δεν τους έκανε για να ικανοποιηθεί η μανία των μέσων ενημέρωσης και ο κύριος Μάρκαρης, και καλό είναι λοιπόν, να σταματήσει αυτό το τροπάριο για τη γενιά του Πολυτεχνείου που πρέπει να δώσει λογαριασμό. Ό,τι έκανε το έκανε γιατί το έλεγε το καθήκον στην πατρίδα, στη δημοκρατία, στην ελευθερία. Και είναι υπερήφανη γι' αυτό!!! Όλα τ' άλλα, είναι εκ του πονηρού. Για τους επώνυμους που εκμεταλλεύτηκαν τους αγώνες [μας], ας ασχοληθεί όποιος και όσο θέλει.
