Αφού Η ΚΟΛΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ, τότε μόνη καταφυγή... τα βιβλία!!!!!

Άρχισα τη ζωή μου, όπως δίχως άλλο θα την τελειώσω: ανάμεσα στα βιβλία. Στο γραφείο του παππού μου είχε παντού βιβλία. Δεν άφηνε να τα ξεσκονίζουν παρά μόνο μια φορά το χρόνο, τον Οκτώβρη που ανοίγουν τα σχολεία. Δεν είχα μάθει να διαβάζω, κι όμως ένιωθα από τώρα δέος γι' αυτές τις όρθιες πέτρες: ίσιες ή γερτές, αραδιασμένες σφιχτά σαν τούβλα στα ράφια της βιβλιοθήκης ή κρατώντας αρχοντικά τις αποστάσεις τους σαν αλλέες με μονολιθικά μνημεία, αισθανόμουνα πως από κει κρεμόταν η ευημερία της οικογένειας.

ΔΕΝ ΣΩΖΕΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΟΥΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΥΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ!!!!!

Όταν ο Ζαν-Πολ Σαρτρ δημοσίευσε τις «Λέξεις» του το 1964, έδωσε μια συνέντευξη στην εφημερίδα Le Monde, για να διαλύσει ορισμένες παρεξηγήσεις που είχε προκαλέσει το βιβλίο του, αλλά η συνέντευξή του εκείνη τον εξέθετε στον κίνδυνο να προκαλέσει κι άλλες… Αφού έδινε κάποιες εξηγήσεις σχετικά με την ένταξη και αποχώρησή του από το τότε Κομμουνιστικό Κόμμα.  Όταν έκοψε τις σχέσεις του με το κόμμα αποφάσισε να γράψει την αυτοβιογραφία του για να δείξει «πώς ένας άνθρωπος μπορεί να περάσει από τη λογοτεχνία σε μια δράση που παραμένει δράση διανοουμένου».

Τα βρώμικα χέρια!!!

Σημεία των καιρών: στη Γαλλία, όπως και αλλού, η εποχή μας μοιάζει να είναι η εποχή της κατάλυσης των μύθων των προηγούμενων δεκαετιών. Υπάρχει πολύ μίσος στην ατμόσφαιρα, μια ατμόσφαιρα που αποπνέει δυσοσμία…

Από τα θύματα της τάσης αυτής ήταν και ο Ζαν-Πολ Σαρτρ, μαζί με τη σύντροφό του, τη Σιμόν ντε Μποβουάρ. Τους κατηγόρησαν για χίλια δυο πράγματα. Αμαρτίες για τη Μποβουάρ, που είχε εραστή και οι επιστολές αποδεικνύουν του λόγου το αληθές (και στην Ελλάδα δημοσιεύτηκαν σχετικά αποσπάσματα). 

Ωστόσο, θυμάμαι πριν λίγα χρόνια κι ένα φυλλάδιο που κυκλοφόρησε κάποιος άγνωστος, με το ψευδώνυμο Ζιλμπέρ Ζοζέφ, κατηγορώντας τους δυο επιφανείς της γαλλικής διανόησης, ότι δεν έπαιξαν κανένα ρόλο στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. 

• ................................

Ο Σαρτρ κατηγορείται, λόγου χάρη, για ένα άρθρο που έγραψε σε μια, επαμφοτερίζουσα πολιτικώς, εφημερίδα – καθώς και για το ότι (με τεχνάσματα) κατάφερε ν’ αποσπάσει από τις γερμανικές αρχές κατοχής την άδεια ν’ ανεβάσει τις «Μύγες» και το «Κεκλεισμένων των θυρών». 

Ο Σαρτρ κατηγορήθηκε επίσης γιατί δεν αντιτάχθηκε σθεναρά στον αντισημιτισμό της εποχής. 

Όλα αυτά αναπτύχθηκαν με πάθος από τον «ανώνυμο» συγ-γραφέα του φυλλαδίου – που μιλάει για θέματα γνωστά, βάζοντάς τα όμως κάτω από ένα φως που έχει μια απόχρωση ύποπτη, με έντονο ένα κυρίως χρώμα: το κίτρινο! 

Ένα χρώμα που πολυφοριέται παντού – και στην Ελλάδα…

Περί βραβείων... και ο Ζαν-Πολ Σαρτρ. Με αφορμή τον Γιάννη Πατίλη

• Je suis condamné à être libre = Είμαι καταδικασμένος να είμαι ελεύθερος (L'être et le néant)

Έκανα την αναφορά στην άρνηση του Γιάννη Πατίλη να αποδεχτεί την "τιμητική διάκριση για τη συμβολή του στη νεοελληνική λογοτεχνία" και στο περιοδικό "Πλανόδιον" που εκδίδει και διευθύνει για πολλά χρόνια. Αυτό είναι μια προσωπική εκτίμηση του ίδιο του Πατίλη, αλλά δεν σημαίνει ότι είναι πράξεις ατιμωτικές η απονομή και αποδοχή ενός βραβείου. Προς Θεού! Αλίμονο αν φτάσουμε στο σημείο να αποδοκιμάζουμε εκείνον που του γίνεται μια τιμή και την αποδέχεται. Συγχρόνως όμως δεν είναι απαραίτητο ν' αποδώσουμε ευτελή ελατήρια σ' εκείνον που δεν αγαπάει τις τιμές και τους τίτλους ή για λόγους προσωπικής θεώρησης των πραγμάτων.

• ..........................

Ξέρετε ότι ο γάλλος φιλόσοφος και πολυτάλαντος συγγραφέας (πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας, δοκιμιογράφος κ.λπ.) Ζαν-Πολ Σαρτρ όταν δεν αποδέχτηκε το βραβείο Νόμπελ, την εποχή εκείνη οργίασαν οι πάντες και τα φιλολογικά και μη κουτσομπολιά έδιναν κι έπαιρναν. Σχόλια, συζητήσεις, ρεπορτάζ και άλλα παρόμοια για να εντοπιστούν οι λόγοι για τους οποίους ο γεροπαράξενος Σαρτρ αποποιήθηκε ένα βραβείο για το οποίο κάποιοι άλλοι θα πανηγύριζαν. Έδωσε τότε κι ο ίδιος κάποιες "εξηγήσεις", που όμως δεν έπεισαν κανέναν. Τελικά, ο χρόνος έβαλε τη σφραγίδα του. Δεν έγινε και τίποτα φοβερό. Ο Σαρτρ ικανοποίησε τον εαυτό του, αλλά η ιστορία γράφει ότι το 1964 το Νόμπελ απονεμήθηκε σ' αυτόν, παρότι το αρνήθηκε λέγοντας ότι ένας συγγραφέας δεν θα πρέπει να επιτρέψει στον εαυτό του να μετατραπεί σε ένα... ίδρυμα! Δηλαδή, ο συγγραφέας δεν πρέπει να γράφει σύμφωνα με κάποιο ίδρυμα ή θεσμό που τον προστατεύει, αλλά σύμφωνα με τα δικά του πιστεύω! Και φυσικά δεν πήγε στην επίσημη τελετή στη Στοκχόλμη για να παραλάβει το βραβείο...