ΚΥΠΡΙΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Η ροή προσφύγων από εμπόλεμες περιοχές στον ελληνικό χώρο δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο. Συνέβη αρκετές φορές στο παρελθόν. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει ο τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος. Μέσα από την περιγραφή του, κάθε φορά, αναδεικνύονται κυρίαρχες αντιλήψεις και νοοτροπίες.

Μία εικόνα, ανάλογη με αυτήν που παρακολουθούμε το τελευταίο χρονικό διάστημα στη θάλασσα του Αιγαίου, κυριάρχησε την περίοδο του Τετάρτου Βενετοτουρκικού Πολέμου (1570-1573). Κατά τη διάρκειά του, κατακτήθηκε η Κύπρος, με αποτέλεσμα τα δημιουργηθεί ένα μεγάλο προσφυγικό ρεύμα από το νησί προς τις χώρες της Δύσης.

ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΥΣ ΚΑΛΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1586

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Για όσους θέλουν να αποφύγουν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα, συνηθισμένο φαινόμενο τους καλοκαιρινούς μήνες στις νότιες ακτές της Κρήτης, οι Καλοί Λιμένες αποτελούν ιδανικό προορισμό. Οι δυσκολίες προσέγγισής τους, καθώς χρειάζεται μέσα από στενούς δρόμους να διασχίσεις απόκρημνα βουνά, γρήγορα ξεχνιούνται. Βυθίζεσαι στο κρύο νερό και αναζωογονείσαι. Μέσα σε ένα ιδανικό περιβάλλον, που κινδυνεύει ωστόσο να καταστραφεί από τις αστοχίες ορισμένων ντόπιων, οι οποίοι συνηθίζουν να εγκαθιστούν πρόχειρες σκηνές πάνω σχεδόν στην αμμουδιά, απολαμβάνεις όλα τα θέλγητρα της θάλασσας. Όταν πια δύει ο ήλιος, αποχωρείς από την περιοχή με δυσθυμία.

ΚΟΛΥΜΠΩΝΤΑΣ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Είναι ακόμα πρωί όταν καταφθάνεις με την οικογένειά σου στη γνωστή παραλία της νότιας Κρήτης. Η θάλασσα, κατά περίεργο τρόπο, είναι σήμερα γαλήνια. Σπάνια συμβαίνει κάτι τέτοιο τις μέρες του Αυγούστου. Τεράστια κύματα έρχονται συνήθως από μακριά και πέφτουν με δύναμη στην ακτή, ανακατεύοντας τα φύκια.

Η ατμόσφαιρα είναι διάφανη. Στο βάθος του ορίζοντα ξεχωρίζουν με ευκρίνεια τα Παξιμάδια. Ιδανικές συνθήκες για ένα απολαυστικό μπάνιο.

Μετά την τακτοποίηση των πραγμάτων στη σκιά κάποιου αρμυρικιού, βγάζεις γρήγορα τα ρούχα σου. Σου περνά κάποια από το μυαλό ότι πρέπει να βάλεις αντηλιακό αλλά είναι νωρίς ακόμη. Τρέχεις γρήγορα προς τη θάλασσα. Ξέρεις μια συγκεκριμένη δίοδο, από την οποία αποφεύγεις τη βραχώδη ακτή, και βουτάς στη θάλασσα.

ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ ΤΟΥ 1469

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Παραμονή του Αγίου Κωνσταντίνου σήμερα. Η άνοιξη δείχνει να οδεύει προς το τέλος της. Ο ήλιος, ορισμένες φορές ιδιαίτερα ζεστός, σου επιτρέπει την έξοδο για μέρη που αγαπάς και σε συγκινούν. Πάντα διατηρείς την κρυφή ελπίδα ότι θα ανακαλύψεις κάτι καινούργιο. Συχνά συμβαίνει αυτό, γεγονός που σε γεμίζει με μεγάλη χαρά.

Οι επισκέψεις σε αρχαία μνημεία καταλαμβάνουν την πρώτη θέση. Κάτω από το λαμπρό φως, βλέπεις ορισμένες λεπτομέρειες, που δεν είχες προσέξει την προηγούμενη φορά. Πιθανότατα, συμπεραίνεις, οφειλόταν στην ψυχολογία της στιγμής.

Το ερώτημα, κάποια στιγμή, φάνηκε εύλογο.

Πώς περνούσαν, άραγε, οι πρόγονοί μας τέτοιες μέρες;

ΜΙΑ ΠΕΔΙΑΔΑ ΣΕ ΣΥΓΧΥΣΗ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Όλοι, από τους οποίους ζήτησα σχετικές πληροφορίες, ήταν κατηγορηματικοί. Η πεδιάδα, η μεγαλύτερη του νησιού, αποτελεί από τις πιο εύφορες περιοχές του. Καταλαμβάνει μεγάλη έκταση. Τη διασχίζει, από τη μια άκρη της ώς την άλλη, ο Γεροπόταμος. Είναι από τις πιο όμορφες και ζωντανές περιοχές της Κρήτης.

Δεν ξεχνιούνται οι ναζιστικές θηριωδίες και τα εγκλήματα των Γερμανών...

Όχι ότι παίρνω φόρα τώρα από τα γεγονότα με το Μνημόνιο και τις οφειλές μας. Κάθε άλλο. 

ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ: 

• τους αρχαιολογικούς θησαυρούς και τα έργα τέχνης που άρπαξαν οι Γερμανοί
• την πολεμική αποζημίωση που το 1946 στο Παρίσι η Διασυμμαχική Επιτροπή μας επιδίκασε
• την αποζημίωση όλων των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας
• την εξόφληση του κατοχικού δανείου.

Το πιο τραγικό όμως είναι οι θέσεις του Σόιμπλε και γενικώς του γερμανικού κράτους στο θέμα των πολεμικών αποζημιώσεων: «Σε ό,τι αφορά τις αξιώσεις για καταβολή αποζημιώσεων δεν βλέπω καμιά ελπίδα, γιατί το ζήτημα αυτό έχει ξεκαθαριστεί από καιρό»!!!! Μπορεί ο Σόιμπλε να μη βλέπει καμιά ελπίδα, εμείς όμως προσβλέπουμε στη Διεθνή Δικαιοσύνη και θα το παλέψουμε μέχρι να δικαιωθούμε!

ΕΠΕΙΔΗ όμως έχουμε μνήμη και δεν πρέπει επ' ουδενί να τη σβήσουμε, ας θυμίσουμε αυτό σε όσους το έζησαν ή σε όσους το πληροφορήθηκαν ή σε όσους δεν το έμαθαν ποτέ ή το αγνοούν, ότι...

• Στο Κοντομαρί Χανίων διαπράχτηκε η πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων στην κατεχόμενη Ευρώπη.
• Φωτογραφίες: Γερμανικό Ομοσπονδιακό Αρχείο

Την επόμενη μέρα μετά την τελική επικράτηση των δυνάμεων του Άξονα στη Μάχη της Κρήτης, οι στρατιώτες της ναζιστικής Γερμανίας προχωρούν, για αντίποινα στην πρωτοφανή αντίσταση που αντιμετώπισαν από τις δυνάμεις Ελλήνων και Συμμάχων, στην εκτέλεση όλων των ανδρών του χωριού Κοντομαρί Χανίων. 

Η Μάχη της Κρήτης υπήρξε ανελέητη και καταστροφική για τους Γερμανούς, οι οποίοι είχαν βαριές απώλειες, με σημαντικότερη συνέπεια την αχρήστευση ενός σημαντικού όπλου της ναζιστικής πολεμικής μηχανής: τους αλεξιπτωτιστές, οι οποίοι αν και είχαν παίξει καθοριστικό ρόλο στην ναζιστική επιτυχία στην ευρωπαϊκή ήπειρο, στη μάχη της Κρήτης είχαν τέτοιες απώλειες που πλέον δεν ξαναχρησιμοποιήθηκε σε τέτοιο βαθμό μέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι Γερμανοί αποφάσισαν σκληρά αντίποινα στον τοπικό πληθυσμό και από την επομένη της λήξης της μάχης, επιδόθηκαν στην φρικιαστική εκδίκησή τους.

Την επομένη της ήττας των Ελλήνων και Συμμάχων, μια μονάδα αλεξιπτωτιστών υπό τον υπολοχαγό Horst Trebes, ως αντίποινα κατά του λαού που προέβαλλε λυσσαλέα αντίσταση με αποτέλεσμα οι Γερμανοί, αν και νικητές να έχουν περισσότερες απώλειες από τους ηττημένους, εισέβαλλαν στο χωριό Κοντομαρί. Μετά το τέλος του Πολέμου ειπώθηκε πως την εντολή για τη σφαγή έδωσε ο στρατηγός Kurt Student ο οποίος αποκάλυψε στη δίκη της Νυρεμβέργης ότι διατάχθηκε από τον ίδιο τον Hermann Göring, τον επικεφαλής της γερμανικής αεροπορίας.

Οι ναζιστικές δυνάμεις συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους, συνέλαβαν 25 άνδρες, ηλικίας από 18 έως 50 ετών και τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ, αφήνοντας να ζήσουν μονάχα οι ηλικιωμένοι. Την επόμενη μέρα, οι ναζιστικές δυνάμεις προχώρησαν σε ακόμα ένα έγκλημα πολέμου: το Ολοκαύτωμα της Καντάνου. Οι Γερμανοί εκτέλεσαν τους περίπου 180 κατοίκους του χωριού, έσφαξαν ακόμα και τα ζώα τους ενώ πυρπόλησαν όλα τα σπίτια.

Το έγκλημα πολέμου στο Κοντομάρι κατέγραψε με το φωτογραφικό φακό του ο Γερμανός υπολοχαγός Franz-Peter Weixler, ο οποίος υπηρετούσε ως ανταποκριτής προπαγάνδας για τη Wehrmacht – αργότερα το ίδιο έτος απομακρύνθηκε από τη θέση του για «πολιτικούς λόγους» και μάλιστα κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία, λόγω διαρροής των συγκεκριμένων φωτογραφιών.

Ο επικεφαλής της μονάδας των εκτελεστών – αλεξιπτωτιστών Horst Trebes τιμήθηκε με τον Σταυρό του Ιππότη του ναζιστικού καθεστώτος για την επιχείρηση στην Κρήτη. 

Σκοτώθηκε το 1944 σε πολεμική επιχείρηση στη Νορμανδία. Η Ελλάδα, μετά το τέλος του πολέμου ζήτησε από τη Βρετανία την έκδοση του στρατηγού Kurt Student, αλλά εισέπραξε άρνηση. Ο Student δικάστηκε από τους Βρετανούς για κακομεταχείριση κρατουμένων και δολοφονία αιχμαλώτων στην Κρήτη και κρίθηκε ένοχος για 3 από τις 8 κατηγορίες. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση 5 ετών αλλά απελευθερώθηκε το 1948 για «ιατρικούς λόγους». Δεν δικάστηκε ποτέ για εγκλήματα κατά αμάχων.