ΠΡΩΙΝΟ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Εκείνο το πρωινό, εδώ και μέρες, δεν λέει να φύγει από το μυαλό σου. Διαρκώς σε καταδιώκει.

Βγήκες για να γνωρίσεις την πόλη. Μόλις ξεμύτισες στον δρόμο αντιμετώπισες το πρόβλημα. Σε είχαν προειδοποιήσει γι’ αυτό αλλά δεν φάνηκες να πτοείσαι. Συνέχισες ατάραχος την πορεία σου. Ομίχλη είχε καλύψει τα πάντα. Με δυσκολία βάδιζες στους άδειους δρόμους. Τα περισσότερα καταστήματα ήταν ακόμη κλειστά.

ΑΞΕΧΑΣΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Τη συνόδευσες πρόθυμα ώς το αεροδρόμιο. Θα ταξίδευε στο εξωτερικό για να συνεχίσει τις σπουδές της. Επιθυμεί να γνωρίσει τον κόσμο και το θεώρησες απόλυτα φυσιολογικό.

Στην αρχή της διαδρομής ήσουν αμίλητος. Λίγες μόνο κουβέντες αντάλλαξες μαζί της. Κι εκείνη, που σε ήξερε καλά, άρχισε το πείραγμά της. Όλο για το αγαπημένο σου νησί μιλούσε για να αλλάξει τη διάθεσή σου. Κάτι πέτυχε...

Η ΑΘΕΑΤΗ ΤΗΝΟΣ

 

Η πρόσκληση από φιλικό πρόσωπο να επισκεφτώ την Τήνο ήλθε πέρσι. Αμέσως την αποδέχτηκα. Εκτιμώ τη φροντίδα του, εδώ και χρόνια, για την ανάδειξη του ιστορικού παρελθόντος του γενέθλιου τόπου του. Δεν είχα ξαναπάει στο νησί και θεώρησα ιδανική ευκαιρία να βρεθώ στα χωριά του το φθινόπωρο. 

Οι συνθήκες, κατά την αναχώρηση από τον Πειραιά, ήταν οι πλέον ιδεώδεις. Ψιλή βροχή και ένα στρώμα πάχνης, πάνω σχεδόν από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το μυαλό μου, όπως ταξίδευα κάτω από αυτές τις συνθήκες, ήλθε στον Ε. Χ. Γονατά. Οι συζητήσεις που είχα μαζί του, στο Τυπογραφείο των Εκδόσεων «Στιγμή», Ζωοδόχου Πηγής 91-93 τότε, μου έχουν μείνει αλησμόνητες. Ήταν η δεκαετία του 1990.

ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ....

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Το Φθινόπωρο έχει ξεκινήσει κι εσύ δεν θέλεις να παραδεχτείς πως ο χρόνος ξεκίνησε ήδη την αντίστροφη πορεία του. Μία ακόμη επίσκεψη στην εξοχή, πάντως, δεν θα ήταν καθόλου άσχημη ιδέα.

Το απόγευμα, μόλις σταμάτησε το ψιλόβροχο, αποφασίζεις να επισκεφτείς το κτήμα, έξω από τη μικρή κωμόπολη. Επιλέγεις να πας με τα πόδια για να απολαύσεις καλύτερα τη φύση. Μετά τη βροχή όλα δείχνουν αλλιώτικα.

Στο διάβα σου, περιεργάζεσαι όσα πολλά αντικρίζεις. Ο τρύγος έχει τελειώσει και σε κάθε αυλή έχουν τεντωθεί πανιά για την προστασία της απλωμένης μαύρης σταφίδας. Η μυρωδιά της βρίσκεται παντού.

ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΥΣ ΚΑΛΟΥΣ ΛΙΜΕΝΕΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1586

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Για όσους θέλουν να αποφύγουν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα, συνηθισμένο φαινόμενο τους καλοκαιρινούς μήνες στις νότιες ακτές της Κρήτης, οι Καλοί Λιμένες αποτελούν ιδανικό προορισμό. Οι δυσκολίες προσέγγισής τους, καθώς χρειάζεται μέσα από στενούς δρόμους να διασχίσεις απόκρημνα βουνά, γρήγορα ξεχνιούνται. Βυθίζεσαι στο κρύο νερό και αναζωογονείσαι. Μέσα σε ένα ιδανικό περιβάλλον, που κινδυνεύει ωστόσο να καταστραφεί από τις αστοχίες ορισμένων ντόπιων, οι οποίοι συνηθίζουν να εγκαθιστούν πρόχειρες σκηνές πάνω σχεδόν στην αμμουδιά, απολαμβάνεις όλα τα θέλγητρα της θάλασσας. Όταν πια δύει ο ήλιος, αποχωρείς από την περιοχή με δυσθυμία.

ΚΟΛΥΜΠΩΝΤΑΣ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Είναι ακόμα πρωί όταν καταφθάνεις με την οικογένειά σου στη γνωστή παραλία της νότιας Κρήτης. Η θάλασσα, κατά περίεργο τρόπο, είναι σήμερα γαλήνια. Σπάνια συμβαίνει κάτι τέτοιο τις μέρες του Αυγούστου. Τεράστια κύματα έρχονται συνήθως από μακριά και πέφτουν με δύναμη στην ακτή, ανακατεύοντας τα φύκια.

Η ατμόσφαιρα είναι διάφανη. Στο βάθος του ορίζοντα ξεχωρίζουν με ευκρίνεια τα Παξιμάδια. Ιδανικές συνθήκες για ένα απολαυστικό μπάνιο.

Μετά την τακτοποίηση των πραγμάτων στη σκιά κάποιου αρμυρικιού, βγάζεις γρήγορα τα ρούχα σου. Σου περνά κάποια από το μυαλό ότι πρέπει να βάλεις αντηλιακό αλλά είναι νωρίς ακόμη. Τρέχεις γρήγορα προς τη θάλασσα. Ξέρεις μια συγκεκριμένη δίοδο, από την οποία αποφεύγεις τη βραχώδη ακτή, και βουτάς στη θάλασσα.

ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ...

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ

Κάθε καλοκαίρι, όταν προγραμματίζω την πρώτη έξοδό μου στο Αιγαίο, το μυαλό μου αμέσως στρέφεται στον Ζήσιμο Λορεντζάτο. Ορισμένα κείμενά του, που τα πρωτοδιάβασα στα γυμνασιακά μου χρόνια, με έχουν σημαδέψει.

Ξεχωριστή θέση, ανάμεσά τους, κατέχει το βιβλίο του «Στου τιμονιού το αυλάκι».

Είναι από το ωραιότερα ταξιδιωτικά κείμενα που έχω διαβάσει. Όλος ο κόσμος του Αιγαίου, τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, μέσα από τη ματιά ενός μεγάλου τεχνίτη της γραφής. Η ανάγνωσή του συνιστά ανεξάντλητη πηγή συγκινήσεων. Συνεχώς ανακαλύπτω καινούργια πράγματα. Κάποιες λεπτομέρειες, στις οποίες, άλλοτε, δεν είχα δώσει σημασία.

Ταξίδια του νου

ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ...

Μια γρήγορη απόφαση ήταν να ταξιδέψω, στο νομό Ηλείας, με αφορμή την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου "Δρόμοι της οργής" του Αντώνη Σιμιτζή, που οργάνωσε η Πολιτιστική Ομάδα Φράγμα στα Λεχαινά. Μια παρέα - πιστεύω, αγαπημένη - που θέλει να είναι σε εγρήγορση πνευματική. Και μάλλον τα καταφέρνει.

Στο διατηρητέο κτίριο του Σιδηροδρομικού Σταθμού των Λεχαινών, που όμως παραμένει εγκαταλειμμένο, το παραδοσιακό καφενείο έχει μετατραπεί χάρη στο μεράκι του ενοικιαστή του, σε ένα συμπαθητικό μπαράκι που συγκεντρώνει τη πιο ζωντανή μερίδα της τοπικής νεολαίας.

Εκεί, λοιπόν, κάθε Σάββατο κάτι γίνεται! Πεζογράφοι, ποιητές και άλλοι διανοούμενοι βρέθηκαν στο Σταθμό και μίλησαν για τη δουλειά τους, συζήτησαν με ανθρώπους που δεν θέλουν να κοιμούνται κι έχουν αγωνίες και επιζητούν να ζωντανέψει ο τόπος τους κόντρα στην μαζική ισοπέδωση που επιχειρεί ο τηλεοπτικός κρετινισμός και η κρατική αναλγησία, αβελτηρία, ολιγωρία, κι ό,τι άλλο θέλετε... Το Φράγμα έκανε εκδηλώσεις για τον αγαπημένο μας ποιητή Γιώργη Παυλόπουλο που περνά μια δύσκολη περιπέτεια με την υγεία του (και του ευχόμαστε να είναι δυνατός), τον Διονύση Καρατζά, τον Δημήτρη Παπαχρήστο, τον Τάσο Γουδέλη, τον Κορνήλιο Καστοριάδη, τον Παναγιώτη Κονδύλη, τον Δημήτρη Κανελλόπουλο, τον Γιάννη Πατίλη, και πολλούς άλλους (και την αφεντιά μου...).

Ήταν η στιγμή του Σιμιτζή χθες Σάββατο 14 Απριλίου. Ο χαιρετισμός του Διονύση Κράγκαρη μας εισήγαγε σ' ένα κόσμο ήρεμο, φιλικό και προσγειωμένο. Μίλησε ο Σχολικός Σύμβουλος Παναγιώτης Ζεύλας που είναι και διδάκτωρ Πολιτικής Φιλοσοφίας, κάνοντας μια σπουδαία ανάλυση του βιβλίου του Σιμιτζή. Μίλησε όμως και η δημοσιογράφος Ελένη Σκάβδη, που σχετικά πρόσφατα διέκοψε την έκδοση της εφημερίδας της "Το Βήμα της Ηλείας", γιατί δεν άντεξε τα οικονομικά βάρη αφ' ενός αλλά και την πίεση εκείνων που δεν θέλουν να τους ενοχλείς και η Σκάβδη πάντοτε ενοχλούσε με τα γραφτά της. Κανέναν δεν άφηνε σε χλωρό κλαρί - κάθε λογής εξουσία. Είχε ν' αντιμετωπίσει και τους ανταγωνιστές που έκαναν τα αδύνατα δυνατά να πάψει να υπάρχει το "Βήμα της Ηλείας". Κάπου όμως νιώθω ότι η εφημερίδα θα ξαναβγεί κι ας μην το πολυπιστεύει η Ελένη, για την οποία ήταν ψυχοφθόρα η περίοδος της έκδοσης της εφημερίδας. Θα έρθουν καλύτερες μέρες!

Η Ελένη όμως δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Γράφει, επιμελείται κείμενα, προγραμματίζει την έκδοση βιβλίων, οργανώνει και συντονίζει εκδηλώσεις, ενδιαφέρεται για την Ηλεία (παρά το γεγονός ότι είναι Θρακιώτισσα) περισσότερο κι από κάποιους υπερπατριώτες. Τέλος πάντων θα ξαναμιλήσω για την Ελένη που την θεωρώ σημαντική προσωπικότητα... Για τον Σιμιτζή σκεφτόμουν να γράψω περισότερα, αλλά ξεστράτισα.

Ήθελα να πω ότι πήρα βαθιές ανάσες όταν βρέθηκα στην εξοχή. Η πεδινή Ηλεία είναι μια από τις ωραιότερες περιοχές της χώρας. Πραγματικά το μάτι σου χάνεται στην πρασινάδα. Οι μυρωδιές της άνοιξης μ' έφεραν στα ίσα μου. Το χαμομήλι και οι παπαρούνες απλώνονται λεύτερα χωρίς να σου ζητούν - μόνο να έχεις τα μάτια ανοιχτά και τις αισθήσεις σου εν εγρηγόρσει.

Ο Όμηρος ονομάζει την Ηλεία «θεία Ήλιδα» [Ήλιδα δίαν] κι ο Ευριπίδης “η Διός γείτων” . Εκεί οι Κουρήτες έκρυψαν το νεογέννητο θεό για να τον προφυλάξουν από τον πατέρα του Κρόνο, εκεί ο Δίας κατενίκησε τον Κρόνο σ’ έναν αγώνα πάλης, εκεί ο Απόλλων νίκησε τον Άρη στην πυγμή και τον Ερμή σε αγώνα δρόμου...

Όταν κατεβαίνω στην Ηλεία περιπλανιέμαι σε τόπους που αγάπησα. Αλλά και μόνο να διαβάζω τις επιγραφές με τις ονομασίες χωριών και πόλεων, κάτι μέσα μου σκιρτά. Μανωλάδα, Βάρδα, Λεχαινά, Ανδραβίδα, Σαβάλια, Αμαλιάδα, Χάβαρι, Μουζίκα, Λόπεσι, Δάφνη (το χωριό μου), Κεραμιδιά, Λουκάβιτσα, Σιμόπουλο, Εφύρα...

Παλιότερα πήγαινα πιο συχνά. Αφότου όμως έφυγε και η Μάνα τα πράγματα άλλαξαν κι εκείνη η λαχτάρα έδωσε τη θέση της στον πόνο της απουσίας...