Για την ιστορία και τα μνημεία της Ηλείας [ένα συνέδριο στη Δίβρη]

Νυν μεν δη πάσαν Ηλείαν / ονομάζουσι την μεταξύ Αχαιών τε / και Μεσσηνίων παραλίαν, / ανέχουσαν εις την μεσόγαιαν / την προς Αρκαδία την κατά Φολόην / και Αζάνας και Παρασσίους…[Στράβων Γεωγραφικά Η, ΙΙΙ, 1. Μτφρ. Πάνος Θεοδωρίδης, εκδ. Κάκτος.]

«Σήμερα ονομάζουν Ηλεία όλη την παραλία από τους Αχαιούς έως τους Μεσσηνίους, που απλώνεται στην ενδοχώρα έως τη Φολόη της Αρκαδίας, στους Αζάνες και στους Παρασσίους».

Η ιερότητα της περιοχής της Ηλείας υποδηλώνεται σε αρκετούς ευφάνταστους μύθους και ο χώρος συνδέεται άμεσα με τους Ολύμπιους θεούς και ιδιαίτερα τον Δία. Ο  Όμηρος ονομάζει την Ηλεία «θεία Ήλιδα» [Ήλιδα δίαν] [Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία Ο, 298 και Ιλιάδα, Ραψωδία Λ, 698.] κι ο Ευριπίδης “η Διός γείτων” [Είναι ένας στίχος του Ευριπίδη «πρόσω δε βάντι ποταμόν Ήλις η Διός γείτων κάθηται», που τον παραθέτει ο Στράβων (Γεωγραφικά Η΄) για να τον αντικρούσει, ότι δηλαδή δεν είναι σωστός ο γεωγραφικός ορισμός της Ήλιδας.].

---

Θα επαναλάμβανα τα τυπικά λόγια μιας ανακοίνωσης, ενός δελτίου τύπου, που ίσως ακολουθώντας την πεπατημένη να μιλά για τη μεγάλη επιτυχία του τριήμερου Β΄ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΗΛΕΙΑΣ το οποίο είχε θέμα “Ιστορία και Μνημεία της Ηλείας” που έγινε στη Δίβρη (Λαμπεία) από 10 μέχρι 12 Σεπτέμβρη, με οργανωτή και εμπνευστή το Καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών Αθανάσιο Φωτόπουλο και συντονιστή τον πρόεδρο του “Πνευματικού Κέντρου Δίβρης” Σωτήρη Σωτηρόπουλο. 

Θέλω να σημειώσω ότι πράγματι ήταν μια ευτυχισμένη συνάντηση κάποιων ανθρώπων που αγάπησαν και αγαπούν την Ηλεία, τον τόπο και τους ανθρώπους. Είκοσι εννέα (29) Σύνεδροι, επιστήμονες εγνωσμένου κύρους (Μητροπολίτης, Καθηγητές Πανεπιστημίου, διαπρεπείς  ιστορικοί, ερευνητές κ.α.) από όλη την Ελλάδα ανέπτυξαν τις επιστημονικές τους ανακοινώσεις μπροστά σε ένα εκλεκτό ακροατήριο ανθρώπων της διανόησης και του πνεύματος αλλά και απλών ανθρώπων του λαού μας που κατέκλυσαν ασφυκτικά την φιλόξενη στέγη του Πνευματικού Κέντρου Δίβρης που αποδείχτηκε πολύ μικρή μπροστά στο πλήθος που προσέτρεξε να γευτεί τους πλούσιους πνευματικούς καρπούς.

 

Η θεματολογία των ανακοινώσεων (κυρίως με ιστορικά θέματα που αφορούν τα χωριά της ορεινής Ηλείας που για πρώτη φορά καταγράφονται) και το υψηλό επιστημονικό επίπεδο των εργασιών αυτών που θα αποτυπωθούν στα ΠΡΑΚΤΙΚΑ του Συνεδρίου και θα εκδοθούν, είναι το μέγα όφελος.

Πρέπει να σημειώσω την άψογη οργάνωση, την εν γένει φιλοξενία,  το ακροατήριο, την αισθαντική τρίτη ημέρα (με λειτουργία, ξενάγηση, γεύμα στην Άνω Μονή Δίβρης) και την εκδρομή στο μαγευτικό ελατοδάσος του «Πόντου» των ιερών Λαμπείων ορέων, αλλά και το θαυμασμό στην πανέμορφη κωμόπολη της Δίβρης.

Η δική μου ανακοίνωση είχε τίτλο «Νικόλαος Σκανδάμης, ένας θεατράνθρωπος στην Αμαλιάδα των αρχών του 20ού αιώνα».

Η ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΗΛΕΙΑ...

Ζημιές και καταρρεύσεις κτιρίων έχουν αναφερθεί, επίσης στο Βαρθολομιό, στην Αμαλιάδα και άλλες περιοχές της βόρειας Ηλείας. Εχουν πέσει σοφάδες σε σπίτια και πολυκατοικίες, έχουν προκληθεί ρωγμές σε καμπαναριά, κ.λπ. Οπως έγινε γνωστό από την Πυροσβεστική, τρία ακόμα άτομα απεγκλωβίστηκαν σώα από το σπίτι που είχε καταρρεύσει στο Βαρθολομιό Ηλείας. Εν τω μεταξύ, ο δήμαρχος του Πύργου κάπου δήλωσε ότι κατέρρευσε το ανατολικό τμήμα της στέγης του Αγίου Νικολάου, ενώ για ζημιές μιλούν με μαρτυρίες τους κάτοικοι και παράγοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης της δυτικής Αχαΐας και της βόρειας Ηλείας. Στη Μέλισσα Ηλείας έπεσε κολώνα της ΔΕΗ και έχει προκληθεί δασική πυρκαγιά...

Αυτά είναι μερικά από τα στοιχεία των ειδήσεων που μας έρχονται από την πολύπαθη Ηλεία. Το περασμένο καλοκαίρι ήταν οι φονικές πυρκαγιές. Ακολούθησαν οι πλημμύρες. Και τώρα, ο σεισμός. Εξουθενωμένοι οι άνθρωποι προσπαθούν να σταθούν όρθιοι για ν΄αντιμετωπίσουν τις φυσικές καταστροφές. Και η κυβέρνηση εξαγγέλλοντας, δια στόματος πρωθυπουργού, ένα βοήθημα με τρεις χιλιάδες ευρώ, καθεύδει, πιστεύοντας ότι εξεπλήρωσε το μόνιμο και διαρκές καθήκον της απέναντι στους πολίτες.

Άκουσα από έναν επιστήμονα ότι οι περιοχές που υπέστησαν ζημιές από πυρκαγιές είναι ευεπίφορες σε σεισμούς, και τούτο διότι είναι ευκολότερες πλέον οι κατολισθήσεις μετά την εξαφάνιση του φυτικού περιβάλλοντος. Πόσο το κράτος εργάστηκε προς την κατεύθυνση της επούλωσης των πληγών από τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες στην Ηλεία; Η τυχόν επίσκεψη του Καραμανλή στον τόπο της καταστροφής δεν πρόκειται ν' αλλάξει την κατάσταση. Και το καλοκαίρι είχε κάνει μια "βόλτα" - και μετά;

Οι σεισμολόγοι λένε ότι υπάρχει κίνδυνος από τους μετασεισμούς κι αυτό έχει σχέση με την επικείμενη κατάρρευση ετοιμόρροπων κατοικιών. Βέβαια, ο κίνδυνος υπάρχει και για την υπόλοιπη Ελλάδα, αφού γίνεται λόγος για "πιθανότητα φαινομένου ντόμινο"!

Η ΘΕΙΑ ΗΛΙΔΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΤΑΙ!

Είχα διαβάσει προσφάτως ένα ρεπορτάζ του δημοσιογράφου ΜΑΚΗ ΝΟΔΑΡΟΥ στην "Ελευθεροτυπία" (5/5/2008) που χτυπούσε συναγερμό: «Με το πρόσχημα εκτέλεσης έργων, καταστρέφουν τη Νέδα»! Κι επειδή μ' ενδιαφέρει η Ηλεία, κι ακόμα ακούω έντονα τελευταία να γίνεται λόγος για δημιουργία υπουργείου Περιβάλλοντος, αρχίζω να σκέφτομαι ότι το κράτος μας δουλεύει ψιλό γαζί. Και ξέρετε ότι κάνει τα στραβά μάτια κι όταν ακούει, είναι για να συμφωνήσει δήθεν μαζί μας, να εκφράσει την αγωνία του και μετά να κάνει κάποια αόριστη εξαγγελία. Ανέτρεξα στην εφημερίδα και ιδού το σχετικό ρεπορτάζ:

Στον εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Πύργου προσέφυγαν πρόσφατα πολλοί κάτοικοι της κοινότητας Πρασιδακίου ζητώντας τη διακοπή των εργασιών της παράνομης -όπως τη χαρακτηρίζουν- αμμοχαλικοληψίας στον πανέμορφο και προστατευόμενο ποταμό της Νέδας. Οπως καταγγέλλει ο πρώην πρόεδρος της κοινότητας Πρασιδακίου Κώστας Καρούμπαλης, μια εταιρεία εξόρυξης αδρανών υλικών, με το πρόσχημα της εκτέλεσης αντιπλημμυρικών έργων προστασίας της περιοχής, έχει εγκατασταθεί τους τελευταίους μήνες στο ποτάμι και διαπράττει μια άνευ προηγουμένου οικολογική καταστροφή. Ταυτόχρονα ρυπαίνει ανεξέλεγκτα το περιβάλλον με τη σκόνη και τα χώματα «πνίγοντας» στην κυριολεξία πολλά από τα σπίτια του χωριού. «Είμαστε σε απόγνωση. Αυτή η κατάσταση δεν πάει άλλο. Θα αναγκαστούμε να εγκαταλείψουμε τα σπίτια μας. Καθημερινά σύννεφα σκόνης σκεπάζουν το χωριό μας και τις καλλιέργειές μας. Οι ηλικιωμένοι δεν μπορούν να αναπνεύσουν. Τεράστια βουνά από χαλίκια βρίσκονται δίπλα μας αλλοιώνοντας το τοπίο», καταγγέλλει στην «Ε» ο κ. Καρούμπαλης και προσθέτει: «Είναι φανερό ότι όλα αυτά δεν είναι μέσα στο πλαίσιο των αντιπλημμυρικών έργων αλλά, όπως μας λένε οι εργάτες του εργοταξίου, η εταιρεία συγκεντρώνει αδρανή υλικά για την κατασκευή της Ιονίας Οδού. Επίσης ακόμη ένα σοβαρό πρόβλημα έχει δημιουργηθεί με τον υδροφόρο ορίζοντα. Επειδή τα μηχανήματα σκάβουν το ποτάμι σε μεγάλο βάθος, όλες σχεδόν οι γεωτρήσεις που χρησιμοποιούμε για να ποτίσουμε τα χωράφια μας έχουν στερέψει ή έχει λιγοστέψει το νερό τους δραματικά. Μετά από αυτά αναγκαστήκαμε να ζητήσουμε την παρέμβαση του εισαγγελέα».

Ρώτησα, έμαθα και οργίζομαι. Κάψανε την Ηλεία το περασμένο καλοκαίρι. Τώρα πάνε να της φάνε και το χώμα, να της πιουν το νερό, να την ξεράνουν εντελώς την «θεία Ήλιδα» [Ήλιδα δίαν] όπως την ονόμαζε ο Όμηρος (ο Ευριπίδης την έλεγε «η Διός γείτων»). Αυτά λοιπόν που αναφέρονται στο ρεπορτάζ είναι λίγα σε σχέση με την πραγματικότητα. Αναζήτησα και στην ιστοσελίδα του Μάκη Νοδάρου κάποια συνέχεια. Και όντως, ο Μάκης αναφέρει ότι Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Κουτσούκος, Δημήτρης Κουσελάς και Μιχάλης Κατρίνης, και οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, Φώτης Κουβέλης, Μιχάλης Παπαγιαννάκης και Νίκος Τσούκαλης, κατέθεσαν ερώτηση στη Βουλή ζητώντας εξηγήσεις από τα αρμόδια υπουργεία για την προκλητική – όπως την χαρακτηρίζουν – περιβαλλοντική καταστροφή.

Άραγε υπήρξε κάποια απάντηση από τον καθ΄ύλην αρμόδιο υπουργό. Θα μου πείτε ότι ίσως ο ΥΠΕΧΩΔΕ να μην άκουσε! Είτε άκουσε όμως είτε δεν άκουσε, δεν αλλάζει κάτι. Όπως επίσης αν δημιουργηθεί αυτόνομο υπουργείο Περιβάλλοντος! Κάποιοι δημοσιογράφοι νομίζουν ότι θα γυρίσει η γη τ' ανάποδα... Η Νέα Δημοκρατία δεν πρόκειται να γίνει πιο ευαίσθητη στα περιβαλλοντικά θέματα. Είναι θέμα αρχής, να παραδίδει τα πάντα στο βωμό των ιδιωτικών συμφερόντων, αγνοώντας ηθελημένα αν αυτά τα συμφέροντα συγκρούονται με τα συμφέροντα του λαού.