Thursday, February 5, 2026

Το σιωπηλό τηλέφωνο και η δικτατορία της κραυγής

 


The Scream, 1893 by Edvard Munch

Για δεκαετίες, η ζωή μου οριζόταν από τον ήχο. Το κουδούνισμα του τηλεφώνου που δεν σταματούσε ποτέ –Κυριακές, αργίες, βαθιά μεσάνυχτα–, τον θόρυβο της αίθουσας σύνταξης, την ένταση του ραδιοφωνικού «αέρα» και το φως της τηλεοπτικής κάμερας. Ήμουν στην καρδιά των γεγονότων, εκεί που οι άνθρωποι συνωστίζονταν για μια λέξη, μια βοήθεια, μια πληροφορία, μια στιγμή αναγνώρισης.

Σήμερα, η συσκευή στο γραφείο μου σωπαίνει. Μια σιωπή που στην αρχή ξενίζει και μετά διδάσκει. Εδώ φυσικά ξεχωρίζω κάποιους, ελάχιστους, φίλους που δεν ξεχνούν.

Η συνταξιοδότηση για έναν δημοσιογράφο δεν είναι μόνο το τέλος της επαγγελματικής διαδρομής· είναι η στιγμή που η «χρησιμότητα» δίνει τη θέση της στη λήθη. Άνθρωποι που κάποτε ευεργετήθηκαν, συνεργάτες που μοιραστήκαμε αγωνίες και προθεσμίες, μοιάζουν να έχουν υποστεί μια περίεργη, συλλογική αμνησία. Όχι γιατί κακιώνω –ο κόσμος μας ήταν πάντα σκληρός– αλλά γιατί συνειδητοποιώ πως στις μέρες μας, η μνήμη κρατάει όσο ένα «scroll» στην οθόνη του κινητού.

Προσπάθησα να μεταφέρω τον λόγο μου στο διαδίκτυο. Στην αρχή, η «αιχμηρή» γραφή μου, εκείνη η δημοσιογραφική οξύτητα που έμαθα να χειρίζομαι, έφερε κόσμο. Είχα «απήχηση». Όμως, κάποια στιγμή κουράστηκα να πληγώνω για να προσελκύω την προσοχή. Επέλεξα τη νηφαλιότητα. Επέλεξα την ψυχραιμία και την κριτική ματιά απέναντι στον τοξικό πολιτικό λόγο και το υβρεολόγιο των οπαδών. Και τότε, η «μάζα» αποχώρησε.

Κατάλαβα πως στη σύγχρονη ψηφιακή αρένα, αν δεν φωνάζεις, θεωρείσαι απών. Αν δεν υβρίζεις, θεωρείσαι ξεπερασμένος. Η νηφαλιότητα εκλαμβάνεται ως αδυναμία και η ηρεμία ως έλλειψη περιεχομένου. Οι μεγάλες πόλεις που κατοικούμε ευνοούν αυτή την απομόνωση· ζούμε ο ένας πάνω στον άλλο σε πολυκατοικίες-κουτιά, αλλά η απόστασή μας είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Το διαδίκτυο, αντί να γεφυρώσει αυτό το κενό, δημιούργησε νέες περιφραγμένες αυλές όπου επιτρέπονται μόνο οι κραυγές.

Απέτυχα, λοιπόν, να «συγχρονιστώ» με την εποχή; Αν ο συγχρονισμός απαιτεί την εξομοίωση με τη μάζα, αν προϋποθέτει να θυσιάσω την κριτική μου σκέψη στον βωμό των likes, τότε η «αποτυχία» μου είναι η μόνη μου αξιοπρέπεια.

Προτιμώ το τηλέφωνο που δεν χτυπά, από ένα τηλέφωνο που χτυπά μόνο για να μεταφέρει δηλητήριο. Προτιμώ τους λίγους αναγνώστες που θα σταθούν σε μια πρόταση, από τις χιλιάδες που θα προσπεράσουν με μια ύβρη. Η δημοσιογραφία με έμαθε να καταγράφω την ιστορία. Η ζωή μού έμαθε ότι, μερικές φορές, το να μένεις «πίσω» είναι ο μόνος τρόπος να παραμείνεις άνθρωπος.

No comments: